dinsdag 15 januari 2013


Lian Tatoli husi Ramkabian nia tutun ba Povo kik no kiak Maubere iha Timor Lorosae nia laran tomak nune mos ba Timor oan hotu2 nebe ke namkari lemo2 iha rai Liur neba…

Maun no alin, inan aman, fen lahi no oan, bin no feton, ran maluk no mane maluk, kamaradas no kompaneiros iha rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, nune mos iha rai liur hotu2 nebe ke ami hadomi no respeita hodi neon laran metin ba malu nafatin.

Uluk nanain ami hato’o ami nia saudasoens kombativas no revolusionarias de solidariedade no fraternidade nebe ke ita komuga prinsipios basikus ida deit tuir ita Nain Maromak nia Ukun Fuan sira i nebe habebar iha prinsipios Fretilin Socialista e não ateista e materialista.Nune ami se deseja ba imi kontinusaun Natal Feliz no Ano Novo ho esperansas hodi ita Nain Maromak nia Bensauns no Grasas...

Tuir mai ami hato’o ba imi hotu2 situasaun politika nebe ke ita haré no akompanha iha tempu ikus ne’e nia laran, kona ba movimentasoens ema strangeiros iha ita nia rai laran, nune mos ba ita nia ukun nain sira nia politika ke la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak Maubere iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak.

Situasaun politika nebe ke horas ne’e la’o dadauk iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak, aileba no aintanan, bolsu mamuk no liman mamuk, Povo kik no kiak Maubere tomak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, husi Lorosae to’o Lorotoba. Husi Pulo Jaku liu husi Atauro to’o enklave Oekusse Ambeno. Husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto…

Konstelasaun politika husi ukun nain sira ne’e mesak ho espirito de “megalomania”= (hodi koalia rendah2 no funan2 hanesan aitan matak no rairahun hodi soe mai ba ita kik no kiak nia matan atu bele bosok, lohi no tan ho intensaun a’at deit ba ita nia moris hanesan Povo no Nasaun) no “lalomania”= (iha mania koalia barak no gaba sola demais ho nia fantasias sira atu lohi no nauk matmatak ita Povo kik no kiak nia susar no nia terus folin, hanesan ita nia riku soi nebe ke sira agora dadauk maneja hela ba sira nia interesse no sira nia familia no sira nia grupu mafiosos sira deit iha periodo dala rua nia laran be sira ukun ita nia RDTL to’o oin loron ne’e) nebe horas ne’e ukun dadauk ita nia RDTL ne’e mesak fantochadus tantanan deit i la iha espiríto nasionalismo no patriotismu as tebtebes ba bele serbi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia interesse, maibe sira buka mak hodi habokur no hariku sira nia a’an rasik hodi ita nia Povo kik no kiak nia riku soi mak sira hatene…



La’os ida ne’e deit, maibe sira mos tenke buka defende nafatin sira nia patraun kolonialistas no neokolonialistas sira nia interesse hodi nune sira iha sempre vantagem mai hodi hatun ita Povo kik no kiak Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no Nasaun ida soberanu amrik iha Mundo ne’e nia klaran...

Taur Matan Ruak hodi buka kandidata nia a’an atu sai Presidente hahu iha fulan Oktober tinan 2011, Horta ho nia histericidade hanesan komadre bo’ot hodi kantigas oin2 hodi desafia ho TMR ninia entusismo no activu ba hodi halai tun sae iha Povo kik no kiak nia let iha kuase TL nia laran tomak fo’o hatene ba sira katak nia hakark sai Presidente ita nia RDTL nia, tanba ita haré katak maluk Funun Nain Falintil, Veteranus, Biberes no Mauberes, faluk no oan kiak sira, mutiladus funu nain sira, Juventude Maubere mak lakun inan no aman, maun no alin, bin no feton, kamaradas no kopmaneiros, ran maluk no mane maluk nebe ke hodi nia barani hodi isin no ran mate no nakfakar ba ita nia Rai doben Timor Lorosae ne’e, hodi objetivu ida deit mak tenke liberta Rai doben no Povo kik no kiak Maubere nebe ke hori uluk kolonialistas no neokolonialistas ho nia asu nurak sira hanean no halo atan ba beibeik hodi modus selvageria nia buka atu susu nafatin Povo TL nia bokor no Rai bokor nebe ke oin loron ita hotu hare ho matan no kaer ho liman, Ita Povo Maubere nia patrimonio kah riku soi, Minarai no Gas biloens ba biloens nebe ke sira agora hodi goza ho, iha sektor privadu kah iha mos sektor publiku ba sira nia moris diak no patarata iha ita nia sorin no sorin hodi kanta, bidu no dansa, han no hemu a garnel i hodi matan sikun deit mak haré mai ba ita Povo kik no kiak nia moris a’at hodi ita nia destinu nebe ke ita la hatene atu moris oin sah ne’e, bahinra ita manan tiha funu hasoru ita nia inimigo RI ho nia Forsasa Armadas ABRI sira.

Iha propagandas pre-campanhas nia ne’e TMR presisa liliu elementos massas populares nebe ke iha influensia makas iha nia massas populares sira, liliu ba Asuwain Mate Restus sira, hanesan Asuwain Falintil, Veteranos Funu Nain sira, Oan Kiak no Faluk sira, Liman no Ain toar kah Mutiladus Funu Libertasaun Nasional nia mak sira konsentra nafatin hamutuk ho nia determinasaun politika baseia ba prinsipios nebe ke ita lori ba funu hasoru ita nia inimigo kolonialistas no neokolonialistas sira iha ita nia Matadalan Fretilin nia ma’on okos, nune mak Organizasoens Massas Populares hanesan SAGRADA FAMILIA nia, FALINTIL no VETERANO FUNU NAIN nia, CPD-RDTL/ MOVIMENTO FRETILIN hamutuk ho FORSAS ESPECIAIS FALINTIL-BRIGADA VERMELHA nia, JUVENTUDE MAUBERE nia, OPMT nia, OPTT nia, i finalmente POVO MAUBERE tomak nebe ke hori uluk hodi sira nia barani no determinasaun hodi patriotismu no nasionalismu as tebtebes hodi amrik metin iha nia Liman Kroat Falintil no Matadan Fretilin no mos nia oan Juventude sira hamutuk hodi se’e liman ba malu, kumu liman metin hodi hasae ba Lalehan ho nia determinasaun politika atu ukun rasik a’an i kontra formas sira nebe ke la serbe ba ita nia Povo kik no kiak nia moris hanesan Povo no Nasaun iha nia fatin moris nia laran i mos tenke konsidera a’an katak nia mak tenke determina nia destinu no manda ninia a’an iha nia uma laran i la’os atu hakruk tan ba forsas politikas husi rai liur nebe ke mai atu ho intensaun a’at buka domina povos nasoens ba ikus mai bele fae ba grupus kikoan2 ba nune sira bele ukun no hanean hodi susu ita bokor no rai bokor nafatin konforme sira nia hakarak. Nune mak ita Povo Maubere no Timor Lorosae tomak hakribik klasses opresores no exploradores ninia hahalok hirak ne’e, i ita Povo tomak Timor Lorosae i liliu Povo Maubere sente a’an tuir ninia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no mos Nasaun Maubere iha Mundo ne’e nia klaran mak halibur Timor oan hotu2 nebe ke moris iha susar no terus nia laran, iha kolonialistas nia sistema ukun nia okos, amrik hodi barani kanta Hino Revolusionario, “FOHO RAMELAU” ho uniku objetivu genuinu no logiku ida nia kontestu, mak tenke liberta ita nia Povo sofre no terus nain Maubere no nia Rai doben Timor Lorosae husi kolonialistas no Neokolonialistas no nia Asu nurak sira nia forsa Politika. Militar, Ekonomika no Financeira mos kekuatan sira selu-seluk nia dominasaun okos iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak nebe ema let no liur nia presensa iha ita nia Rai doben TL nia laran besik tinan hatus ha’at hitun nolu resin lima nia laran....Biarba nune ita Nain Maromak, ita nia Rai Lulik no Knua Lulik, nune mos ita nia Beyala, bisavo no avo nune mos to’o ita nia inan no aman, maun no alin, oan no fen kah lahin, feto, bin no nahan sira,subrinhos no primos sira, tios no rian sira, ran maluk no mane maluk sira, kamaradas no kompaneiros sira hotu, husi Lorosae to’o Lorotoba, husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto, husi Pulu jaju liu husi Atauro to’o Oekusse Ambeno nebe sira hodi sakrifika sira nia isin no ran iha kolonialistas no invasores indonesias sira nia kekuatan politika no militar okos, konserteza katak sira nia Klamar no Espiritu iha ita Nain Maromak nia oin kah ma’on okos selalu memohon kpd TME ttg Keadilan, Kebenaran dan Kejujuran akan tersinar kembali di Bumi TL seperti Matahari sering terbit di Timur dan terbenam, di Barat selama masa hidup kita Umat Manusia di seluruh Bumi ini...

Hodi plano inisial ne’e mak TMR konsegue kapta Povo nia konfiansa através de elemntos chaves ba massas populares nebe ke sira nia moris la simu atensaun no apoio tebtebes husi governo sira iha tinan besik sanulu resin rua liu ba kotuk to’o iha momentu nebe TMR kandidata nia a’an atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo kik no kiak Maubere, komo alternativu diak ba hases kah hadok elementso estranhos sira nebe ke hori uluk ukun ona ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere iha peridos hirak liu ba kotuk nebe sira nunka halo buat ida ba ita nia Povo nia moris diak nune sira bele moris hakmatek iha dame no domin tuir ita Nain Maromak nia hakarak ba ita hotu i liliu ba ita nia Povo kik no kiak Maubere susar no terus nain sira, maibe triste tebtebes hahalok diak hirak ne’e. Governantes sira nunka pratika no hatudu mai ba ita Povo kik no kiak, susar no terus nain Povo Maubere no Timor Lorosae nia oan tomak to’o oin loron ne’e...

Maibe TMR atu konsegue nia planu oan ne’e tenke fo’o fiar no hodi neon no laran metin ba Lideres massas populares sira nebe ke teme iha kotuk dadauk ba ne’e...Nune mos Massas Populares nia representantes mos hakarak garantia husi TMR ho komprimissu ida nebe ke tenke dada massas populares nia atensaun katak buat nebe ke TMR hakarak ne’e tenke ho objectivu atu serve ita nia Povo kik no kiak Maubere no nia komponenetes nebe ke ita teme iha kotuk ba dadauk so bele hodi hanoin hanesan ne’e mak Massas Populares no nia representantes sira bele fo’o ninia apoio total no kompletu ba TMR ninia eskolha atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere, maibe se hodi hanoin no hakark seluk karik TMR impossivel atu sai Presidente ita nia RDTL nia...

Nune mak molok hahu atu hala’o kampanhas ba eleisaun presidensial nia, massas populares nebe ke ita refere iha kotuk ne’e husu TMR ninia honestidade no ninia primazia politika nebe ke tenke hatud sai ba ita nia Povo kik no kiak Maubere katak nia oan ida naran MTR hakarak sai Presidente atu bele serbi hodi neon no laran ita nia Povo kik no kiak nia interesse tebes duni duke halo fali serbisu ema a’at no let sira iha ita nia sociedade Maubere nia laran...

Komo garantia ba Massas Populares atu bele deposita konfiansa ba TMR atu sai Presidente ba RDTL nia ba periodo 2012-2017, mak iha semana ida antes de karavana Kandidatu TMR sai ba hala’o nia kampanhas, TMR no nia komitiva liliu nia Fen no Oan sira oh nia a’an rasik, sira konsentra iha Tutugua-Laga, iha Quartel-General Sagrada Familia no Falintil i Veteranus Funun Nain sira no CPD-RDTL/FRETILIN MOVIMENTU nebe halo parte FORSAS ESPECIAIS FALINTIL nia mak naran BRIGADAS VERMELHAS, hotu2 halubur iha fatin nebe ke ita teme iha kotuk dadauk ne’e, i husi iha fatin ne’e, TMR halo Juramentu iha ita Nain Maromak nia ma’on okus i nune mos iha ita nia Saudosos Matebian sira nia restus mortais nebe ke horas ne’e dadauk sei halibur hamutuk iha fatin ne’e, nune mos iha ita nia Bandeira Lulik Nain tolu, Bnadeira FRETILIN, FALINTIL no RDTL nia nia ma’on okos no iha ita nia Representantes Massas Populares nia no ho massas populares husi diferentes eskaloens hotu2, husi kik no bo’ot, husi katuas no ferik, husi feto no mane, biberes no mauberes, aileba, aintanan, bolsu mamuk, hakfolik lipa no tais tuir Povo kik no kiak Maubere nia oin mak afoin ita nia alin no kamarada TMR halo Juramentu ho isin nakdedar hanesan be’e doko maibe ho lian los katak nia mai hodi haraek a’an iha Nain Maromak, Saudosos Matebian sira, Massas Populares no nia Representantes sira, Sagrada Familia, Asuwain Veteranus Falintil, Funu Nian sira, CPD-RDTL/Movimento Fretilin ho Falintil nia Forsas Especiais Brigadas Vermelhas, Povo Maubere tomak, Juventude Maubere, OPMT no OPTT, klasse studantil intelektual no serbisu nain, jornalistas no klasse kademikus sira, religiosos no lian nain tradisionais sira hotu2 hamutuk oh ita nia matadalan Fretilin nia oin hau, TMR jura katak hau hodi hanoin diak atu kandidata a’an iha tempu difisil ne’e nia laran atu bele sai Chefe Estadu Timor Lorosae nia ba nune hau bele ho hau nia kbit nebe husi imi nia tulun hotu ita hamutuk bele halo diak ba ita nia Povo kik no kiak nia moris ba diak atu nune bele hetan paz metin iha domin no dame tebtebes nia laran, tuir ita Nain Maromak nia hakarak maibe la’os hau atan nia.Nune mak hau dala ida tan hasai husi hau nia fuan no laran katak hau hakarak amrik iha imi hotu nia oin tanba imi nia susar no terus no imi nia matan ben no imi nia kole hodi isin no ran ba hodi liberta rai dobenida ne’e, imi sai fali hanesan penontong ba processu ida nebe ita hodi konkista ho ran no isin mak afoin ita liberta ita nia Rai doben TL no ita nia doben murak Povo Maubere. Maibe lamentavelmente ita nia ukun nain sira liliu maun bo’ot sira hanesan Xanana no Horta fo’o liu oportunidade ba ema seluk no let nebe ke hori uluk fan ita nia Rai no ita nia Povo ba ita nia inimigo RI no nia Forsas Armadas sira mak oin mai fali hanesan ita nia patraun i sira mak goza hela ho matan momos ita nia riku soi, husi Minarai no gás nia folin, hodi biloens no biloens Dolares Amerikanos ba sira nia intersse rasik do ke ba ita barak liu nebe ke hori uluk hodi sakrifika ita nia a’an ho sofrimentu barak nia okos hodi susar no terus oin-oin mak ita afoin hetan ita nia ukun rasik a’an ne’e...Ne duni bahinra hau manan eleisoens e eleito ba Presidente ita nia RDTL nia, hau tenke kumpre duni planu nebe ke hau hateten sai ba imi hotu iha kompromissu ida ne’e nia laran”..Nune mos TMR sei hatutan tan,...”Se hau la halo tuir lianfuan sira nebe ke hau teme iha juramentu ida ne’e nia laran ba imi hotu nia oin i se hau halo fali ema seluk no let ninia serbisu hodi trai imi Timor oan tomak nebe ke sofre no terus ba Rai doben ida ne’e, berarti hau memang bosok ten bo’ot ida, i pior liu mak hau sai fali hanesan traidor bo’ot ida hanesan Judas Skariotas nebe ke nega ita Nain Maromak Jesus Cristo iha Fariseus, sacerdotes no skripas nia oin iha Jerusalem kapital Rai Santa Israel neba iha tinan 2000 liu ba kotuk ne’e”...

Iha presentes ba Juramentu nebe ke alin no kamarada TMR hala’o ho solenidade iha Sagrada Familia nia kompaund neba ne’e mak nia resultadu mai foti nia iha segunda rodada ba hodi eleito Presidente ba ita nia RDTL nia ne’e...

Maibe triste oituan mak bahinra alin no kamarada TMR sae tiha ba okupa kargu Presidente ita nia RDTL, malah nia la observa didiak i la halo tuir nia kumprimissu nebe halo espesifisaun hodi prioridades nebe dean katak bahinra nia sai Presidente tenke halo primeiro de tudo fo’o atensaun ba komponentes Funu Resistensia Nasional nia nebe sei moris i hodi halerik bebeik ba buat hotu2 ba sira nia moris hanesan Herois libertadores ba Patria Maubere i Mártires ba Revolusaun Povo Maubere nia nebe oin loron Rai doben Timor Lorosae hetan duni ukun rasik a’an, i nune mos ba ita nia Povo kik no kiak nia moris diak tanba besik tinan sanulu resin nia laran ne’e, ukun nain sira nebe ke ukun ita nia RDTL ita hare no akompnha ba sira nia ukun nia kbit no matenek mak buka halo KKN deit ba hodi habokur no hariku a’’an ho ita nia Riku Soi, husi Fundus Minarai no Gas nia ba sira nia a’an rasik, ba sira nia familia no sira nia belun mafiosos sira nebe ke gosta aproveita sira nia liras nia ma’on okos hodi buka atu halo susar no terus ita nafatin hodi hanean ita no susu ita bokor no rai bokor konforme sira nia gostus satanikus i sira la presisa liu ita nia Povo kik no kiak Maubere no Funu Nain sira nia susar no terus to’o oin loron ne’e...

I agora hodi tinan foun ne’e alin TMR ninia hahalok ne’e hatudu mai ba ita hanesan fali “BONEKU”ida nebe ke nia maun Xanana aproveita hodi nia forsa konstitusional ba atu intimida fali ita nia kamaradas iha CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HO ITA NIA FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA BRIGADAS VERMELHAS NIA. Sadik oh liafuan oin2 tanba senhores palhaços sira iha CNRT mak oin loron atu buka sa’e fali ita Povo Maubere nia kabaz leten hodi tula sira nia xelim ba nune sira buka hodi halakun ita nia espiritu nasionalismu no patriotismu nebe ke berkokok metin iha ita nia neon no laran to’o mate hanesan ita Povo Maubere oan kik no kiak nia nebe ke barani halo funu hodi Restora ita nia Independensia nebe sira barak oin loron goza hela ne’e...

KAYRALA XANANA GUSMAUN,TAUR MATAN RUAK NO LERE ANAN TIMUR kuandu manda bokas hasoru ita nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HODI FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA ASUWAINS BRIGADAS VERMELHAS NIA ne’e buat ida ke halo ita senti la dun furak, maibe se kamaradas, irmauns no kompaneiros nain tolu hakarak duni HURLELEN kah harak katak Lere hodi FDTL no PNLT mai ataka ami, mak ami pronto hodi simu imi hodi ita hamaus malu deit hanesan imi halo ba Alfredo no Gastaun sira...Se ida ne’e mak imi hakarak entaun bele mai koko ba mak ita haré malu, resultadu sai diak kah lae, konforme imi nia politika be halo jogos kolonialistas no neokolonialistas ninia hahalok foer no mesak iha markas mafias nia nebe oin loron halo foer Nasaun TL nia naran iha expectrum politiku internasional nia ne’e...

Alin TMR nia komprimissu nia laran laiha pontu kah virgula ida mak teme kona ba integrasaun Falintil Asuwain sira iha Organisasoens massas populares sira nebe ke ita teme iha leten ba dadauk ne’e, tanba alin TMR ninia kumoprimissu laran dean katak Asuwain Veteranus Falintil no Funu nain sira mak tenke fila fali ba ba kuarteis hodi hala’o nafatin nia missaun lulik atu defende Rai doben Timor Lorosae nia soberania no Povo Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no nasaun iha Mundo ne’e nia laran...Tanba ukun nain sira salah halo definisaun kona ba Asuwain Falintil, Funu Nian Veteranus sira nia knar no missaun lulik atu defende Patria Timor Lorosae no Povo Maubere mak oin loron imi ukun nain sira hodi halai hanesan matan delek halo krisis barak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ne’e...Portanto alin doben TMR presisa halo refleksaun oituan kona ba alin nia komprimissu nebe ke alin halo tuir Juramento Lulik iha Tutugua Laga nebe ne’e, mak afoin mai kanta fali hodi kantigas oin2 ba mai ami ho nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira nia oin, se lae imi mehi demais iha loron manas nia okos ne’e...Se nune entaun la dun diak mai ba ita mak ne’e, tanba imi nia halimar demais ne’e loron ida ita sei rahun hotu mak ne’e, alin tenke kuidadu didiak ho ema a’’at sira nia jogos befoer nia atu soran ita mak ne’e...Tanba sira nia lema mak hodi fa’e ita ba hodi ukun ita atu nauk ita nia riku soi ba hodi habokur no hariku a’an deit mak ne’e, maibe sira iha hanoin seluk atu halo buat ida diak ba ita Povo kik no kiak nia moris atu sai diak mak laek ona alin no kamarada...Kuidadu, hodi neon nain ho matan mos, hare nafatin ba o nia sorin no sorin se mak lolos ho nia inimigu no amigo i keta la’o hdi matan delek baku ulun tun sae i kua mai nia konsekuensias mak fo’o kesempatan ba ema let no seluk mai atu sobu tan ita nia unidade monolitika de prinsipios hanesan Povo Maubere no Frentistas sira nebe sai Manu Aman Tuba Rai Metin hodi Kokoroek nafatin iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ba Mundo tomak ho ita nia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no Nasaun Timor Lorosae...

Imi nain tolu la barani hodi kaer no hatama ba kalabosu ema a’at sira nebe ke iha AMP hodi lohi, nauk no halo pratikas makas kona Korrupsaun, Konluiu no Neoptismu hirak ne’e, nebe nia resultadu Povo kik no kiak Maubere nia riku soi husi Minarai no Gas nia folin nauk hotu ba hodi hariku no habokur a’an i agora imi mai kanta kantigas desgarradas hanesan imi nia patraun milisias nia ulun hanesan Hercules Marçal kah ho se tan no se tan los deit nebe ke sira nia liman foer ho ita nia Povo nia ran i agora sira mai hodi kantigas mos oin2 atu halo lerek saida ba ita nia Nasaun soberanu ne’e...Teberai los ho se’e iha Indonesia neba? Se mak barani hanesan Suharto atu halo tan merdas hanesan hori uluk nia halo ba nia Povo rasik nune mos nia barani halo ba Povos kolonisadus sira iha Pulau sira selseluk...Se Indonesia buka atu halo politika nakar nia mak ita Povo Maubere sei barani defende tan ita nia soberania to’o mate, maibe atu tuir lekirauk sira be kriminosos no nauk ten be agora iha Indonesia neba mak laek ona...

I dala ruma ema lubuk ida be frustradus sira nia hahalok ne’e mak hodi buka halo gosip antara Povo maun no lain rua nebe ke hori uluk hotu2 sofre no terus ba sistema ditadura no facistas no militaristas sira iha Nusantara no mos iha Timor Lorosae no iha Papua Barat kah Iryan Jaya mak oin loron ba ikus ne’e ita hare ho matan, rona ho tilun no kaer ho liman nafatin ne’e...

Lian bahasa indonesia katak “gretakan no kretakan” sira ne’e la halo ami Povo kik no kiak Maubere no ami nia liman kroat ASUWAIN FALINTIL nakdedar no tauk...

Pelo kontrariu, se Indonesia hakarak monu ba nia politika de nostalgia no saudosismu atu aventura fali ba ninia hahalok nebe ke sira pratika ba nia Povo no Povo sira seluk nebe ke sira kolonisa no anexsasi iha tempu Suharto nia ne’e, entaun sira buka bé merak mak ne’e...

Tanba era gora ne’e, la’os hanesan era uluk nia, nebe Amerika sei dukun ditadores asiatikus sira i nune sira halo konforme sia nia hakarak, maibe oin loron TL ne’e Nasaun soberanu ida i halo parte Nsaoens Unidas nia mak ne’e...

Ne’e dean katak Negara ida nebe ke halo parte ba UN nia ne’e, sira nia status nunka marka sira nia presensa mesak iha mundo ne’e, nune o hodi halo tun no halo sae atu buka halo buat ida ba nasaun ida seluk hodi nia status halo parte UN nia ne’e bele hamosu problema barak ba ho nia Nsaun no Povo nia moris ba ikus mai...

Se tan deit Hercules, Indonesia hakarak mai ataka tan TL ne’e kalah nia barani liu mak nia hakarak koko forsa hasoru Povo Maubere no Dunia karik???

Ita hare deit ba nasaun Yugoslavia oin loron Serbian mak amrik mesak ne’e. Nia estadus sira selseluk hotu2 memisahankan diri i to’o oin loron malah Mundo rekonese tan estadus livres i independentes sira i lori sira nia status hotu ba halo parte PBB nia...

Irak halo invasaun ba Kweit, Mundo amrik i kondena Irak ho termos fortes no intimidatorios ba Irak dean katak lalika halo aventura demais ba sobu nasaun no estadu soberanu ida, se lae nia konsequencias sei mai terribel liu ba nasaun ida nebe ke hanesan invasor kah desestabilizador ba nasaun seluk ho status nasaun soberanu no independete.

Pois se nasaun ida nebe ke mak hodi teimosia buka intromete nasaun soberanu ida nia moris no destinu ne nia konsekuensias sira sei sai bo’ot ba nasaun atakante no provokator sira nia a’an rasik. Nune mak kona ba Irak ne’e, Mundo hotu2 ambrik hasoru politika de hegemonia territorial husi Irak no nia liders sira i liliu mundo Europeu mak fo’o uluk resposta hodi tama ho forsa politika, ekonomika, financeira no militar hodi armamentu funu nia oin2, hodi kalibre oin2, hodi ribuan pesewat tempur sapu rata negara itu, maupun negara Yougoslavia to’o rata2 semua dua negara masih masing to’o oin loron la iha buta ida tan.

Kasian imi agora mai kokotek tan iha FB Media Social ini, ho imi nia kantigas oin2 deit, tanpa gunanya sama sekali maun no alin maufeuk oan sira ne’e....

I dalan los ba imi mak ne’e. mau no alin maufeuk oan sira ne’e...Se hakarak fila fali mai ba Tanah moris nia entaun mai hodi kondisaun ida ne’e, se imi nia liman foer hodi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia ran entaun mai ba hatan uluk Justisa lai mak afoin bele ba uma, mas tuir mai mos tenke ba husu deskulpa no perdaun ba ita nia Povo Maubere mak afoin bele ita simu malu ho laran luhak no kontente, maibe se imi sira sei hanoin ba imi nia aman bapak kabutasak sira entaun diak liu imi hela metin iha indonesia neba i lalika lakun tempu fila fali mai iha Rai doben TL nia laran tanba ninia konsequensias bele fo’o todan ba imi nia moris iha ikus mai...

Hakfulak no Haksolok hodi ami nia hakoak bo’ot ba imi hotu mak ami hadomi no respeita ho neon no laran metin ba malu nafatin hanesan ita hotu Timor oan mesak...

Maibe se mak salah hodi ran ita nia Povo kik no kiak noda ba nia liman ne’e, diak liu mai ba hatan iha Justisa hodi husu deskulpa no perdaun ba imi nia salh i lalika mai fali hodi foti a’an to’o lalehan i buka tabele ba ukun nain imorais sira atu hatun fali imi nia maun no alin Povo Maubere nia oan sira be susar no terus nain tantanan sira ne’e, tanba imi lubuk ida ninia hahalok nebe ke ita Nain Maromak no ita nia Saudosos Matebian sira nia klamar mos ami fiar katak sira sei la fo’o fatin liu ba imi hirak nebe ke hodi ran inocente ita nia maun no alin, inan no feton, oan no aman, bin no feton nebe ke imi hodi moen2 amrik iha ema let no seluk nia sorin mai halakun sira nia vida i la iha rasaun ida ke bele justifika imi nia krimes no brutalidades sira mak ne’e...


Lian Tatoli husi Ramkabian nia tutun ba Povo kik no kiak Maubere iha Timor Lorosae nia laran tomak nune mos ba Timor oan hotu2 nebe ke namkari lemo2 iha rai Liur neba…

Maun no alin, inan aman, fen lahi no oan, bin no feton, ran maluk no mane maluk, kamaradas no kompaneiros iha rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, nune mos iha rai liur hotu2 nebe ke ami hadomi no respeita hodi neon laran metin ba malu nafatin.

Uluk nanain ami hato’o ami nia saudasoens kombativas no revolusionarias de solidariedade no fraternidade nebe ke ita komuga prinsipios basikus ida deit tuir ita Nain Maromak nia Ukun Fuan sira i nebe habebar iha prinsipios Fretilin Socialista e não ateista e materialista.Nune ami se deseja ba imi kontinusaun Natal Feliz no Ano Novo ho esperansas hodi ita Nain Maromak nia Bensauns no Grasas...
 
 

Tuir mai ami hato’o ba imi hotu2 situasaun politika nebe ke ita haré no akompanha iha tempu ikus ne’e nia laran, kona ba movimentasoens ema strangeiros iha ita nia rai laran, nune mos ba ita nia ukun nain sira nia politika ke la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak Maubere iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak.

Situasaun politika nebe ke horas ne’e la’o dadauk iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak, aileba no aintanan, bolsu mamuk no liman mamuk, Povo kik no kiak Maubere tomak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, husi Lorosae to’o Lorotoba. Husi Pulo Jaku liu husi Atauro to’o enklave Oekusse Ambeno. Husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto…

Konstelasaun politika husi ukun nain sira ne’e mesak ho espirito de “megalomania”= (hodi koalia rendah2 no funan2 hanesan aitan matak no rairahun hodi soe mai ba ita kik no kiak nia matan atu bele bosok, lohi no tan ho intensaun a’at deit ba ita nia moris hanesan Povo no Nasaun) no “lalomania”= (iha mania koalia barak no gaba sola demais ho nia fantasias sira atu lohi no nauk matmatak ita Povo kik no kiak nia susar no nia terus folin, hanesan ita nia riku soi nebe ke sira agora dadauk maneja hela ba sira nia interesse no sira nia familia no sira nia grupu mafiosos sira deit iha periodo dala rua nia laran be sira ukun ita nia RDTL to’o oin loron ne’e) nebe horas ne’e ukun dadauk ita nia RDTL ne’e mesak fantochadus tantanan deit i la iha espiríto nasionalismo no patriotismu as tebtebes ba bele serbi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia interesse, maibe sira buka mak hodi habokur no hariku sira nia a’an rasik hodi ita nia Povo kik no kiak nia riku soi mak sira hatene…

 

La’os ida ne’e deit, maibe sira mos tenke buka defende nafatin sira nia patraun kolonialistas no neokolonialistas sira nia interesse hodi nune sira iha sempre vantagem mai hodi hatun ita Povo kik no kiak Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no Nasaun ida soberanu amrik iha Mundo ne’e nia klaran...

Taur Matan Ruak hodi buka kandidata nia a’an atu sai Presidente hahu iha fulan Oktober tinan 2011, Horta ho nia histericidade hanesan komadre bo’ot hodi kantigas oin2 hodi desafia ho TMR ninia entusismo no activu ba hodi halai tun sae iha Povo kik no kiak nia let iha kuase TL nia laran tomak fo’o hatene ba sira katak nia hakark sai Presidente ita nia RDTL nia, tanba ita haré katak maluk Funun Nain Falintil, Veteranus, Biberes no Mauberes, faluk no oan kiak sira, mutiladus funu nain sira, Juventude Maubere mak lakun inan no aman, maun no alin, bin no feton, kamaradas no kopmaneiros, ran maluk no mane maluk nebe ke hodi nia barani hodi isin no ran mate no nakfakar ba ita nia Rai doben Timor Lorosae ne’e, hodi objetivu ida deit mak tenke liberta Rai doben no Povo kik no kiak Maubere nebe ke hori uluk kolonialistas no neokolonialistas ho nia asu nurak sira hanean no halo atan ba beibeik hodi modus selvageria nia buka atu susu nafatin Povo TL nia bokor no Rai bokor nebe ke oin loron ita hotu hare ho matan no kaer ho liman, Ita Povo Maubere nia patrimonio kah riku soi, Minarai no Gas biloens ba biloens nebe ke sira agora hodi goza ho, iha sektor privadu kah iha mos sektor publiku ba sira nia moris diak no patarata iha ita nia sorin no sorin hodi kanta, bidu no dansa, han no hemu a garnel i hodi matan sikun deit mak haré mai ba ita Povo kik no kiak nia moris a’at hodi ita nia destinu nebe ke ita la hatene atu moris oin sah ne’e, bahinra ita manan tiha funu hasoru ita nia inimigo RI ho nia Forsasa Armadas ABRI sira.

Iha propagandas pre-campanhas nia ne’e TMR presisa liliu elementos massas populares nebe ke iha influensia makas iha nia massas populares sira, liliu ba Asuwain Mate Restus sira, hanesan Asuwain Falintil, Veteranos Funu Nain sira, Oan Kiak no Faluk sira, Liman no Ain toar kah Mutiladus Funu Libertasaun Nasional nia mak sira konsentra nafatin hamutuk ho nia determinasaun politika baseia ba prinsipios nebe ke ita lori ba funu hasoru ita nia inimigo kolonialistas no neokolonialistas sira iha ita nia Matadalan Fretilin nia ma’on okos, nune mak  Organizasoens Massas Populares hanesan SAGRADA FAMILIA nia, FALINTIL no VETERANO FUNU NAIN nia, CPD-RDTL/ MOVIMENTO FRETILIN hamutuk ho FORSAS ESPECIAIS FALINTIL-BRIGADA VERMELHA nia, JUVENTUDE MAUBERE nia, OPMT nia,  OPTT nia, i finalmente  POVO MAUBERE tomak nebe ke hori uluk hodi sira nia barani no determinasaun hodi patriotismu no nasionalismu as tebtebes hodi amrik metin iha nia Liman Kroat Falintil no Matadan Fretilin no mos nia oan Juventude sira hamutuk hodi se’e liman ba malu, kumu liman metin hodi hasae ba Lalehan ho nia determinasaun politika atu ukun rasik a’an i kontra formas sira nebe ke la serbe ba ita nia Povo kik no kiak nia moris hanesan Povo no Nasaun iha nia fatin moris nia laran i mos tenke konsidera a’an katak nia mak tenke determina nia destinu no manda ninia a’an iha nia uma laran i la’os atu hakruk tan ba forsas politikas husi rai liur nebe ke mai atu ho intensaun a’at buka domina povos nasoens ba ikus mai bele fae ba grupus kikoan2 ba nune sira bele ukun no hanean hodi susu ita bokor no rai bokor nafatin konforme sira nia hakarak. Nune mak ita Povo Maubere no Timor Lorosae tomak hakribik klasses opresores no exploradores ninia hahalok hirak ne’e, i ita Povo tomak Timor Lorosae i liliu Povo Maubere sente a’an tuir ninia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no mos Nasaun Maubere iha Mundo ne’e nia klaran mak halibur Timor oan hotu2 nebe ke moris iha susar no terus nia laran, iha kolonialistas nia sistema ukun nia okos, amrik  hodi barani kanta Hino Revolusionario, “FOHO RAMELAU”  ho uniku objetivu genuinu no logiku ida nia kontestu, mak tenke liberta ita nia Povo sofre no terus nain Maubere no nia Rai doben Timor Lorosae husi kolonialistas no Neokolonialistas no nia Asu nurak sira nia forsa Politika. Militar, Ekonomika no Financeira mos kekuatan sira selu-seluk nia dominasaun okos iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak nebe ema let no liur nia presensa iha ita nia Rai doben TL nia laran besik tinan hatus ha’at hitun nolu resin lima nia laran....Biarba nune ita Nain Maromak, ita nia Rai Lulik no Knua Lulik, nune mos ita nia Beyala, bisavo no avo nune mos to’o ita nia inan no aman, maun no alin, oan no fen kah lahin, feto, bin no nahan sira,subrinhos no primos sira, tios no rian sira, ran maluk no mane maluk sira, kamaradas no kompaneiros sira hotu, husi Lorosae to’o Lorotoba, husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto, husi Pulu jaju liu husi Atauro to’o Oekusse Ambeno nebe sira hodi sakrifika sira nia isin no ran iha kolonialistas no invasores indonesias sira nia kekuatan politika no militar okos, konserteza katak sira nia Klamar no Espiritu iha ita Nain Maromak nia oin kah ma’on okos selalu memohon kpd TME ttg Keadilan, Kebenaran dan Kejujuran akan tersinar kembali di Bumi TL seperti Matahari sering terbit di Timur dan terbenam, di Barat selama masa hidup kita Umat Manusia di seluruh Bumi ini...

Hodi plano inisial ne’e mak TMR konsegue kapta Povo nia konfiansa através de elemntos chaves ba massas populares nebe ke sira nia moris la simu atensaun no apoio tebtebes husi governo sira iha tinan besik sanulu resin rua liu ba kotuk to’o iha momentu nebe TMR kandidata nia a’an atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo kik no kiak Maubere, komo alternativu diak ba hases kah hadok elementso estranhos sira nebe ke hori uluk ukun ona ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere iha peridos hirak liu ba kotuk nebe sira nunka halo buat ida ba ita nia Povo nia moris diak nune sira bele moris hakmatek iha dame no domin tuir ita Nain Maromak nia hakarak ba ita hotu i liliu ba ita nia Povo kik no kiak Maubere susar no terus nain sira, maibe triste tebtebes hahalok diak hirak ne’e. Governantes sira nunka pratika no hatudu mai ba ita Povo kik no kiak, susar no terus nain Povo Maubere no Timor Lorosae nia oan tomak to’o oin loron ne’e...

Maibe TMR atu konsegue nia planu oan ne’e tenke fo’o fiar no hodi neon no laran metin ba Lideres massas populares sira nebe ke teme iha kotuk dadauk ba ne’e...Nune mos Massas Populares nia representantes mos hakarak garantia husi TMR ho komprimissu ida nebe ke tenke dada  massas populares nia atensaun katak buat nebe ke TMR hakarak ne’e tenke ho objectivu atu serve ita nia Povo kik no kiak Maubere no nia komponenetes nebe ke ita teme iha kotuk ba dadauk so bele hodi hanoin hanesan ne’e mak Massas Populares no nia representantes sira bele fo’o ninia apoio total no kompletu ba TMR ninia eskolha atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere, maibe se hodi hanoin no hakark seluk karik TMR impossivel atu sai Presidente ita nia RDTL nia...

Nune mak molok hahu atu hala’o kampanhas ba eleisaun presidensial nia, massas populares nebe ke ita refere iha kotuk ne’e husu TMR ninia honestidade no ninia primazia politika nebe ke tenke hatud sai ba ita nia Povo kik no kiak Maubere katak nia oan ida naran MTR hakarak sai Presidente atu bele serbi hodi neon no laran ita nia Povo kik no kiak nia interesse tebes duni duke halo fali serbisu ema a’at no let sira iha ita nia sociedade Maubere nia laran...

Komo garantia ba Massas Populares atu bele deposita konfiansa ba TMR atu sai Presidente ba RDTL nia ba periodo 2012-2017, mak iha semana ida antes de karavana Kandidatu TMR sai ba hala’o nia kampanhas, TMR no nia komitiva liliu nia Fen no Oan sira oh nia a’an rasik, sira konsentra iha Tutugua-Laga, iha Quartel-General Sagrada Familia no Falintil i Veteranus Funun Nain sira no CPD-RDTL/FRETILIN MOVIMENTU nebe halo parte FORSAS ESPECIAIS FALINTIL nia mak naran BRIGADAS VERMELHAS, hotu2 halubur iha fatin nebe ke ita teme iha kotuk dadauk ne’e, i husi iha fatin ne’e, TMR halo Juramentu iha ita Nain Maromak nia ma’on okus i nune mos iha ita nia Saudosos Matebian sira nia restus mortais nebe ke horas ne’e dadauk sei halibur hamutuk iha fatin ne’e, nune mos iha ita nia Bandeira Lulik Nain tolu, Bnadeira FRETILIN, FALINTIL no RDTL nia nia ma’on okos no iha ita nia Representantes Massas Populares nia no ho massas populares husi diferentes eskaloens hotu2, husi kik no bo’ot, husi katuas no ferik, husi feto no mane, biberes no mauberes, aileba, aintanan, bolsu mamuk, hakfolik lipa no tais tuir Povo kik no kiak Maubere nia oin mak afoin ita nia alin no kamarada TMR halo Juramentu ho isin nakdedar hanesan be’e doko maibe ho lian los katak nia mai hodi haraek a’an iha Nain Maromak, Saudosos Matebian sira, Massas Populares no nia Representantes sira, Sagrada Familia, Asuwain Veteranus Falintil, Funu Nian sira, CPD-RDTL/Movimento Fretilin ho Falintil nia Forsas Especiais Brigadas Vermelhas, Povo Maubere tomak, Juventude Maubere, OPMT no OPTT, klasse studantil intelektual no serbisu nain, jornalistas no klasse kademikus sira, religiosos no lian nain tradisionais sira hotu2 hamutuk oh ita nia matadalan Fretilin nia oin hau, TMR jura katak hau hodi hanoin diak atu kandidata a’an iha tempu difisil ne’e nia laran atu bele sai Chefe Estadu Timor Lorosae nia ba nune hau bele ho hau nia kbit nebe husi imi nia tulun hotu ita hamutuk bele halo diak ba ita nia Povo kik no kiak nia moris ba diak atu nune bele hetan paz metin iha domin no dame tebtebes nia laran, tuir ita Nain Maromak nia hakarak maibe la’os hau atan nia.Nune mak hau dala ida tan hasai husi hau nia fuan no laran katak hau hakarak amrik iha imi hotu nia oin tanba imi nia susar no terus no imi nia matan ben no imi nia kole hodi isin no ran ba hodi liberta rai dobenida ne’e, imi sai fali hanesan penontong ba processu ida nebe ita hodi konkista ho ran no isin mak afoin ita liberta ita nia Rai doben TL no ita nia doben murak Povo Maubere. Maibe lamentavelmente ita nia ukun nain sira liliu maun bo’ot sira hanesan Xanana no Horta fo’o liu oportunidade ba ema seluk no let nebe ke hori uluk fan ita nia Rai no ita nia Povo ba ita nia inimigo RI no nia Forsas Armadas sira mak oin mai fali hanesan ita nia patraun i sira mak goza hela ho matan momos ita nia riku soi, husi Minarai no gás nia folin, hodi biloens no biloens Dolares Amerikanos ba sira nia intersse rasik do ke ba ita barak liu nebe ke hori uluk hodi sakrifika ita nia a’an ho sofrimentu barak nia okos hodi susar  no terus oin-oin mak ita afoin hetan ita nia ukun rasik a’an ne’e...Ne duni bahinra hau manan eleisoens e eleito ba Presidente ita nia RDTL nia, hau tenke kumpre duni planu nebe ke hau hateten sai ba imi hotu iha kompromissu ida ne’e nia laran”..Nune mos TMR sei hatutan tan,...”Se hau la halo tuir lianfuan sira nebe ke hau teme iha juramentu ida ne’e nia laran ba imi hotu nia oin i se hau halo fali ema seluk no let ninia serbisu hodi trai imi Timor oan tomak nebe ke sofre no terus ba Rai doben ida ne’e, berarti hau memang bosok ten bo’ot ida, i pior liu mak hau sai fali hanesan traidor bo’ot ida hanesan Judas Skariotas nebe ke nega  ita Nain Maromak Jesus  Cristo iha Fariseus, sacerdotes no skripas nia oin iha Jerusalem kapital Rai Santa Israel neba iha tinan 2000 liu ba kotuk ne’e”...

Iha presentes ba Juramentu nebe ke alin no kamarada TMR hala’o ho solenidade iha Sagrada Familia nia kompaund neba ne’e mak nia resultadu mai foti nia iha segunda rodada ba hodi eleito Presidente ba ita nia RDTL nia ne’e...

Maibe triste oituan mak bahinra alin no kamarada TMR sae tiha ba okupa kargu Presidente ita nia RDTL, malah nia la observa didiak i la halo tuir nia kumprimissu nebe halo espesifisaun hodi prioridades nebe dean katak bahinra nia sai Presidente tenke halo primeiro de tudo fo’o atensaun ba komponentes Funu Resistensia Nasional nia nebe sei moris i hodi halerik bebeik ba buat hotu2 ba sira nia moris hanesan Herois libertadores ba Patria Maubere i Mártires ba Revolusaun Povo Maubere nia nebe oin loron Rai doben Timor Lorosae hetan duni ukun rasik a’an, i nune mos ba ita nia Povo kik no kiak nia moris diak tanba besik tinan sanulu resin nia laran ne’e, ukun nain sira nebe ke ukun ita nia RDTL ita hare no akompnha ba sira nia ukun nia kbit no matenek mak buka halo KKN deit ba hodi habokur no hariku a’’an ho ita nia Riku Soi, husi Fundus Minarai no Gas nia ba sira nia a’an rasik, ba sira nia familia no sira nia belun mafiosos sira nebe ke gosta aproveita sira nia liras nia ma’on okos hodi buka atu halo susar no terus ita nafatin hodi hanean ita no susu ita bokor no rai bokor konforme sira nia gostus satanikus  i sira la presisa liu ita nia Povo kik no kiak Maubere no Funu Nain sira nia susar no terus to’o oin loron ne’e...

I agora hodi tinan foun ne’e alin TMR ninia hahalok ne’e hatudu mai ba ita hanesan fali “BONEKU” ida nebe ke nia maun Xanana aproveita hodi nia forsa konstitusional ba atu intimida fali ita nia kamaradas iha CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HO ITA NIA FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA BRIGADAS VERMELHAS NIA. Sadik oh liafuan oin2 tanba senhores palhaços sira iha CNRT mak oin loron atu buka sa’e fali ita Povo Maubere nia kabaz leten hodi tula sira nia xelim ba nune sira buka hodi halakun ita nia espiritu nasionalismu no patriotismu nebe ke berkokok metin iha ita nia neon no laran to’o mate hanesan ita Povo Maubere oan kik no kiak nia nebe ke barani halo funu hodi Restora ita nia Independensia nebe sira barak oin loron goza hela ne’e...

KAYRALA XANANA GUSMAUN,TAUR MATAN RUAK NO LERE ANAN TIMUR kuandu manda bokas hasoru ita nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HODI FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA ASUWAINS BRIGADAS VERMELHAS NIA ne’e buat ida ke halo ita senti la dun furak, maibe se kamaradas, irmauns no kompaneiros nain tolu hakarak duni HURLELEN  kah harak katak Lere hodi FDTL no PNLT mai ataka ami, mak ami pronto hodi simu imi hodi ita hamaus malu deit hanesan imi halo ba Alfredo no Gastaun sira...Se ida ne’e mak imi hakarak entaun bele mai koko ba mak ita haré malu, resultadu sai diak kah lae, konforme imi nia politika be halo jogos kolonialistas no neokolonialistas ninia  hahalok foer no mesak iha markas mafias nia nebe oin loron halo foer Nasaun TL nia naran iha expectrum politiku internasional nia ne’e...

Alin TMR nia komprimissu nia laran laiha pontu kah virgula ida mak teme kona ba integrasaun Falintil Asuwain sira iha Organisasoens massas populares sira nebe ke ita teme iha leten ba dadauk ne’e, tanba alin TMR ninia kumoprimissu laran dean katak Asuwain Veteranus Falintil no Funu nain sira mak tenke fila fali ba ba kuarteis hodi hala’o nafatin nia missaun lulik atu defende Rai doben Timor Lorosae nia soberania no Povo Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no nasaun iha Mundo ne’e nia laran...Tanba ukun nain sira salah halo definisaun kona ba Asuwain Falintil, Funu Nian Veteranus sira nia knar no missaun lulik atu defende Patria Timor Lorosae no Povo Maubere mak oin loron imi ukun nain sira hodi halai hanesan matan delek halo krisis barak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ne’e...Portanto alin doben TMR presisa halo refleksaun oituan kona ba alin nia komprimissu nebe ke alin halo tuir Juramento Lulik iha Tutugua Laga nebe ne’e, mak afoin mai kanta fali hodi kantigas oin2 ba mai ami ho nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira nia oin, se lae imi mehi demais iha loron manas nia okos ne’e...Se nune entaun la dun diak mai ba ita mak ne’e, tanba imi nia halimar demais ne’e loron ida ita sei rahun hotu mak ne’e, alin tenke kuidadu didiak ho ema a’’at sira nia jogos befoer nia atu soran ita mak ne’e...Tanba sira nia lema mak hodi fa’e ita ba hodi ukun ita atu nauk ita nia riku soi  ba hodi habokur no hariku a’an deit mak ne’e, maibe sira iha hanoin seluk atu halo buat ida diak ba ita Povo kik no kiak nia moris atu sai diak mak laek ona alin no kamarada...Kuidadu, hodi neon nain ho matan mos, hare nafatin ba o nia sorin no sorin se mak lolos ho nia inimigu no amigo i keta la’o hdi matan delek baku ulun tun sae i kua mai nia konsekuensias mak fo’o kesempatan ba ema let no seluk mai atu sobu tan ita nia unidade monolitika de prinsipios hanesan Povo Maubere no Frentistas sira nebe sai Manu Aman Tuba Rai Metin hodi Kokoroek nafatin iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ba Mundo tomak ho ita nia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no Nasaun Timor Lorosae...

Imi nain tolu la barani hodi kaer no hatama ba kalabosu ema a’at sira nebe ke iha AMP hodi lohi, nauk no halo pratikas makas kona Korrupsaun, Konluiu no Neoptismu hirak ne’e, nebe nia resultadu Povo kik no kiak Maubere nia riku soi husi Minarai no Gas nia folin nauk hotu ba hodi hariku no habokur a’an i agora imi mai kanta kantigas desgarradas hanesan imi nia patraun milisias nia ulun hanesan Hercules Marçal kah ho se tan no se tan los deit nebe ke sira nia liman foer ho ita nia Povo nia ran i agora sira mai hodi kantigas mos oin2 atu halo lerek saida ba ita nia Nasaun soberanu ne’e...Teberai los ho se’e iha Indonesia neba? Se mak barani hanesan Suharto atu halo tan merdas hanesan hori uluk nia halo ba nia Povo rasik nune mos nia barani halo ba Povos kolonisadus sira iha Pulau sira selseluk...Se Indonesia buka atu halo politika nakar nia mak ita Povo Maubere sei barani defende tan ita nia soberania to’o mate, maibe atu tuir lekirauk sira be kriminosos no nauk ten be agora iha Indonesia neba mak laek ona...

I dala ruma ema lubuk ida be frustradus sira nia hahalok ne’e mak hodi  buka halo gosip antara Povo maun no lain rua nebe ke hori uluk hotu2 sofre no terus ba sistema ditadura no facistas no militaristas sira iha Nusantara no mos iha Timor Lorosae no iha Papua Barat kah Iryan Jaya mak oin loron ba ikus ne’e ita hare ho matan, rona ho tilun no kaer ho liman nafatin ne’e...

Lian bahasa indonesia katak “gretakan no kretakan” sira ne’e la halo ami Povo kik no kiak Maubere no ami nia liman kroat ASUWAIN FALINTIL nakdedar no tauk...

Pelo kontrariu, se Indonesia hakarak monu ba nia politika de nostalgia no saudosismu atu aventura fali ba ninia hahalok nebe ke sira pratika ba nia Povo no Povo sira seluk nebe ke sira kolonisa no anexsasi  iha tempu Suharto nia ne’e, entaun sira buka bé merak mak ne’e...

Tanba era gora ne’e, la’os hanesan era uluk nia, nebe Amerika sei dukun ditadores asiatikus sira i nune sira halo konforme sia nia hakarak, maibe oin loron TL ne’e Nasaun soberanu ida i halo parte Nsaoens Unidas nia mak ne’e...

Ne’e dean katak Negara ida nebe ke halo parte ba UN nia ne’e, sira nia status nunka marka sira nia presensa mesak iha mundo ne’e, nune o hodi halo tun no halo sae atu buka halo buat ida ba nasaun ida seluk hodi nia status halo parte UN nia ne’e bele hamosu problema barak ba ho nia Nsaun no Povo nia moris ba ikus mai...

Se tan deit Hercules, Indonesia hakarak mai ataka tan TL ne’e kalah nia barani liu mak nia hakarak koko forsa hasoru Povo Maubere no Dunia karik???

Ita hare deit ba nasaun Yugoslavia oin loron Serbian mak amrik mesak ne’e. Nia estadus sira selseluk hotu2 memisahankan diri i to’o oin loron malah Mundo rekonese tan estadus livres i independentes sira i lori sira nia status hotu ba halo parte PBB nia...

 Irak halo invasaun ba Kweit, Mundo amrik i kondena Irak ho termos fortes no intimidatorios ba Irak dean katak lalika halo aventura demais ba sobu nasaun no estadu soberanu ida, se lae nia konsequencias sei mai terribel liu ba nasaun ida nebe ke hanesan invasor kah desestabilizador ba nasaun seluk ho status nasaun soberanu no independete.

Pois se nasaun ida nebe ke mak hodi teimosia buka  intromete nasaun soberanu ida nia moris no destinu ne nia konsekuensias sira sei sai bo’ot ba nasaun atakante no provokator sira nia a’an rasik. Nune mak kona ba Irak ne’e, Mundo hotu2 ambrik hasoru politika de hegemonia territorial husi Irak no nia liders sira i liliu mundo Europeu mak fo’o uluk resposta hodi tama ho forsa politika, ekonomika, financeira no militar hodi armamentu funu nia oin2, hodi kalibre oin2, hodi ribuan pesewat tempur sapu rata negara itu, maupun negara Yougoslavia to’o rata2 semua dua negara masih masing to’o oin loron la iha buta ida tan.

 Kasian imi agora mai kokotek tan iha FB Media Social ini, ho imi nia kantigas oin2 deit, tanpa gunanya sama sekali maun no alin maufeuk oan sira ne’e....

I dalan los ba imi mak ne’e. mau no alin maufeuk oan sira ne’e...Se hakarak fila fali mai ba Tanah moris nia entaun mai hodi kondisaun ida ne’e, se imi nia liman foer hodi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia ran entaun mai ba hatan uluk Justisa lai mak afoin bele ba uma, mas tuir mai mos tenke ba husu deskulpa no perdaun ba ita nia Povo Maubere mak afoin bele ita simu malu ho laran luhak no kontente, maibe se imi sira sei hanoin ba imi nia aman bapak kabutasak sira entaun diak liu imi hela metin iha indonesia neba i lalika lakun tempu fila fali mai iha Rai doben TL nia laran tanba ninia konsequensias bele fo’o todan ba imi nia moris iha ikus mai...

Hakfulak no Haksolok hodi ami nia hakoak bo’ot ba imi hotu mak ami hadomi no respeita ho neon no laran metin ba malu nafatin hanesan ita hotu Timor oan mesak...

Maibe se mak salah hodi ran ita nia Povo kik no kiak noda ba nia liman ne’e, diak liu mai ba hatan iha Justisa hodi husu deskulpa no perdaun ba imi nia salh i lalika mai fali hodi foti a’an to’o lalehan i buka tabele ba ukun nain imorais sira atu hatun fali imi nia maun no alin Povo Maubere nia oan sira be susar no terus nain tantanan sira ne’e, tanba imi lubuk ida ninia hahalok nebe ke ita Nain Maromak no ita nia Saudosos Matebian sira nia klamar mos ami fiar katak sira sei la fo’o fatin liu ba imi hirak nebe ke hodi ran inocente ita nia maun no alin, inan no feton, oan no aman, bin no feton nebe ke imi hodi moen2 amrik iha ema let no seluk nia sorin mai halakun sira nia vida i la iha rasaun ida ke bele justifika imi nia krimes no brutalidades sira mak ne’e...

zondag 23 december 2012

Ami nia Natal ksolok ba imi hotu mak ami hadomi no respeita hodi neon no laran...


 
DESEJAMOS UM FELIZ NATAL E COM UM ANO NOVO CHEIO DE BENÇÃOS E GRAÇAS DO DEUS MENINO JESUS A TODOS IRMÃOS, COMPANHEIROS E CAMARADAS DO MUNDO INTEIRO....

Vocês já pararam para pensar, algum dia, como era o Homem Jesus?
 
Se nos inspirarmos nos Evangelhos podemos esboçar Sua aparência física e espiritual.
 
Verdadeiramente, Sua aparência física não está descrita nos Evangelhos, mas Ele sempre se mostra simpático e atraente.
 
Causava profunda impressão na multidão, quando Se apresentava em público.
 
Tinha um corpo sadio, resistente ao calor e ao frio, à fome e à sede, aos cansaços das longas jornadas a pé, pelas trilhas das montanhas da Palestina.
 
Também ao cansaço por Sua atividade ininterrupta junto ao povo, que não Lhe deixava tempo nem para se alimentar.
 
Embora nascido em uma estrebaria, oculto aos olhos dos grandes do mundo, teve Seu nascimento anunciado aos pequenos, que traziam os corações preparados para O receber.
A orquestra dos céus se fez presente e a ópera dos mensageiros celestiais O anunciou a quem tivesse ouvidos de ouvir.
 
Antes de iniciar o Seu messianato, preparou-Lhe os caminhos um homem rude, vestido com uma pele de animal e que a muitos, com certeza, deve ter parecido esquisito ou perturbado.
 
Principalmente porque, num momento em que o povo aguardava um libertador que fosse maior que o próprio Moisés, ele falava de alguém que iria ungir as almas com fogo.
 
Enquanto todos aguardavam um guerreiro, que surgisse com seu exército numeroso para subjugar o dominador romano, João, o Batista, lhes falava do Cordeiro de Deus. E cordeiro sempre foi símbolo de mansuetude, de delicadeza.
 
Quando Ele se fez presente, às margens do Jordão, a sensibilidade psíquica de João O percebe e O apresenta ao mundo.
 
Esse ser tão especial tomou de um grão de mostarda e o fez símbolo da fé que move montanhas. Utilizou-Se da água pura, jorrada das fontes cristalinas, para falar da água que sacia a sede para todo o sempre.
 
Tomou do pão e o multiplicou, simbolizando a doação da fraternidade que atende o irmão onde esteja e com ele reparte do pouco que tem.
 
Falou de tesouros ocultos e de moedas perdidas. Recordou das profissões menos lembradas e as utilizou como exemplo, Ele mesmo denominando-Se o Bom Pastor, que conhece as Suas ovelhas.
 
Ninguém jamais O superou na poesia, na profundidade do ensino, na doce entonação da voz, cantando o poema das bem-aventuranças, no palco sublime da natureza.
 
Simples, mostrava Sua sabedoria em cada detalhe, exemplificando que os grandes não necessitam de ninguém que os adjetive, senão sua própria condição.
 
Conviveu com os pobres, com os deserdados, com os considerados párias da sociedade, tanto quanto visitou e privou da amizade de senhores amoedados e de poder.
 
Jesus, ontem, hoje e sempre prossegue exemplo para o ser humano que caminha no rumo da perfeição.
 
 
Embora visando sempre as coisas do Espírito, Jesus jamais descurou das coisas pequenas e mínimas da Terra.
 
É assim que Seu coração se alegra pelas flores do campo, as quais toma para exemplo em Sua fala, da mesma forma que as pequeninas aves do céu.
 
O Seu amor se dirigia sobretudo aos pobres, aos humildes, aos oprimidos, aos desprezados e aos párias.
 
E, justamente por conhecer a fraqueza e a malícia dos homens, sempre perdoa, enquanto Ele mesmo alimenta a Sua vida pelo cumprimento da vontade e do agrado de Deus, o Pai.
 
 
 
 
 
advertising announcement
 
          Timor Leste - "Natal Ksolok"
          Africa - "Geseënde Kersfees"
          Saudi - "Milad Majid" or "Milad Saeed"
Argentina - " Feliz Navidad "
Armenia - "Shenoraavor Nor Dari YEV Pari Gaghand"
Bohemia - "Vesele Vánoce"
Britain - "Nedeleg laouen in bloavezh mat"
Bulgaria - "Tchestita Koleda" or "Tchestito Rojdestvo hristovo"
Cambodia - "Soursdey Noel"
Chinese (Mandarin) - "Le Sheng Dankuai"
Chinese (Cantonese) - "Sing Daan Faai Lok"
Croatia - "Sretan Bozic"
Denmark - "Glædelig Jul"
Holland - "Vrolijk Kerstfeest"
England - "Merry Christmas"
Esperanto - "Gojan Kristnaskon"
Estonia - "Roomsaid Joulu Puhi "
Philippines - "Maligayang Pasko"
Finland - "Hauskaa Joulua"
France - "Joyeux Noël"
Friesland - "Noflike Krystdagen en Protte in Lok en Seine yn it Nije Jier"
Germany - "froehliche Weihnachten"
Greece - "Kala Christouyenna"
Hawaii - "Mele Kalikimaka"
Israel - "Mo'adim Lesimkha. Chena tova "
India - "Shub Naya Baras"
Iceland - "Gledileg Jol"
Indonesia - "Selamat Hari Natal "
Iraq - "Idah Saidan Wa Sanah Jadīdah"
Italy - "Buon Natale"
Japan - "Meri Kurisumasu"
Korea - "Sung Tan Chuk Ha Jul"
Lithuania - "Linksmu Kaledu"
Malaysian - "Selamat Hari Natal dan Tahun Baru"
New Guinea - " Meri Christmas "
Norway - "Gledelig Jul"
Pennsylvania - "En frehlicher Grischtdaag"
Peru - "Felices Fiestas" or "Feliz Navidad"
Poland - "Wesolych Swiat Bozego Narodzenia"
Portugal - "Merry Christmas"
Romania - "Sarbatori Fericite"
Russia - " S Rozhdestvom Kristovym "
Serbia - "Hristos if rodi"
Scotland - "Nollaig Chridheil huibh"
Slovakia - "Vesele Vianoce. The stastlivy Novy Rok "
Slovenia - "Srecen Bozic"
Spain - "Feliz Navidad"
Sweden - "God Jul"
Tahiti - "I loved you in ora'na noere"
Thailand - "Suksan Christmas"
Turkey - "Ve Yeni Noeliniz Yiliniz Kutlu Olsun"
Ukraine - "Z Rizdvom Krystovym" or "Veselogo Rizdva" "
Pakistan - "Shadae Christmas"
Vietnam - "Chuc Mung Giang Sinh"
Gaul - "Nadolig Llawen"
 


zondag 9 december 2012

UNPOL members activity in East Timor have been coloured with very sadness practices to the fate of entire Maubere People...


Reportage over UNPOL members and drivers behaviors with synchronized the mortal criminal acts, but there was no any verdict have been brought to the Court, and all of them as complicities of the butchery East Timorese Government and Courts of Justice therefore no one of the victims family have been compensated till today and UN mission almost over in the end of this current month, but your representative in the Field continue to be silence of these most notorious and permanent cases of the mortal accident without justice have been done…

In fact the UNO staffs and members are exemplar for all these imbecile practices, but, unfortunately your staffs and members that have been served in poor nations like our, they had never honestly accomplished their duty as indeed the representative of the UN, and with UN mandatory they should show us the most educated and respected behavior to the East Timor People in particular and in general to the Worldwide People that they are served, lamentable your members and staffs have been showed their very mediocre practices that our poor and weakness People will never forget and never forgive it in our Human History… 

You have been proud what you have been done for our Nation and People we do appreciate it. But in in other hand you have been committed many crimes in our Homeland towards our poor and weakness people's fate without justice till today as I do mentioned one special case between the others most forgotten ones to be reported or even have been reported, but your staffs and representatives in the field have been omitted these unexplained crimes that have killed many East Timorese during the your presence as UN Peace Keeping Forces. Mostly case have caused by UNPOL drivers when they had hit people in mortal way they never had moral obligation to compensate the family of the one or more members of the same family that your drank drivers have been done with very ashamed and immoral manner. As you might know well that accident in USA one of our color sister have been hit by MOTOR COMPANY driver and she was completely mutilated, but fortunately she still alive and US COURT have fined the verdict with amount of US$ 5 billion, because the human being’s life is sacred and no one to touch it except our Almighty Lord and God, Holy Trinity.

Hereunder the show of the some documents to be related the accidental death of my nephew Pedro da Costa da Cruz to your knowledge, in order you, the Secretary-General of the UN and the Assemble General with Security Council will together to study and analysis this critical and problematic situation that your members have been involved during their mission in our Homeland Timor Leste.
 
 
 
 
 
 




 
  


 
 
With upon reportage I would like to call your attention in order to have your moral obligation to fulfill your uncompleted mission referred to the compensation that your Worldwide Organization will accomplish it under the rule of law in synchronization with fundamental human being rights to exist and living in this Universe accordingly our Almighty Lord and God, Holy Trinity’s natural Law that whereas are now prescribed into the Universal Declaration of Human Rights, therefore as your organization task force members as indeed are the real guardian of these imperative, noble and sacred values before the very severe eyes of our Almighty Lord and God, Holy Trinity, the Supreme Creator of this Universe and all the mankind living in as you might know it well, therefore you will not run away and neither to ignore it, or to be completely with indifferent manner acting hypocritically with two very improper manner, two weights with two measures…  

Please do bear in mind that when you will show your honesty to the poor and weakness People that you have been devastated their life, your reputation and good name will prevail before the entire Worldwide People that you are serving now, but if you do ignore it and try to move yourself upon the Law and the your Moral Obligations than the People will not trust you anymore, and they will consider you with your practices are merely theory of singsongs and practices of the butcheries and incompetents behaviors that will not to be forgetting and forgiven by the Worldwide People. And simultaneously they will persist with their indignation and consternation with very bad faith towards your sacral mission to protect and serve poor and weakness people with your professional  aims and goals, but very lamentably you have been showed to those suffering people with your imposture and arrogant manner and your unconscious act only give them more des-necessary sacrifices and deaths that there are no more sense for them…

Therefore do re-introspect yourself and do try a little bit meditation over your incorrect and immoral practices as you denied to compensate the remain family that still alive, parents, brothers and sisters of the deceased without delay…

With my anticipation thanks to your attention and solidarity I do remain sincerely yours and simultaneously I do look forward to maintain our mutual good relationship…

Maubere Tuba Rai Metin,
Cc.: To UN High Commissioner for Human Rights, Madam Navi Pillay, Secretary-General Ban Ki Moon, Assemble-General, Security-Council, Amnesty International, International Mass Media, CNN, Aljazeera, BBC, EURONEWS, ABCNEWS   and Mr. Domingos José da Costa, biologic father of deceased son…

maandag 26 november 2012

MAUBERE TUBA RAI METIN TATOLI LIA LOS BA POVO TIMOR LOROSAE TOMAK, LILIU BA POVO KIK NO KIAK MAUBERE...


 
 
Lian tatoli husi Ramkabian nia tutun ba maun no alin, kamaradas no kompaneiros, ran maluk no mane maluk, Povo Funu nain Maubere no Povo kik no kiak Timor Lorosae tomak mak oh nia espiritu patriotism no nasionalismo a’as tebtebes i no tuba rai metin nafatin hodi foti lian los tuir prinsipios justos  Fretilin nia hasoru kolonialistas no nia atan sira i tuir mai barani hodi kaer kroat funu hasoru neocolonialistas kah invasores indonésios to’o ita Povo Maubere em especial i em geral Povo Timor Lorosae bele hetan duni ita nia independensia total no kompleta husi ita nia invasores, agresores no okupasionistas Forças Armadas Indonesias oh nia sistema administrativo nebe hodi ulun jeneral facista no ditador matebian Suharto...

Ba inan no aman, maun no alin, feton no bin, oan no fen, kamaradas no kompaneiros, ran maluk no mane maluk, husi Pulo Jaku Liu husi Atauro to’o Oe-Kusse Ambeno. Husi Lorosae to’o Lorotoba. Husi Tasi Mane liu husi Rai Klaran to’o Tasi Feto.

Uluk Nanain hau hato’o hau nia saudasoens kombativas no revolusionarias hodi espirito patriotiusmu no nasionalismu no mos oh moral a’as nafatin, apesar de ita dala barak kah besik tinan 12  nia laran, pós restaurasaun ita nia independensia to’o oin loron, ita hasoru situasoens hodi problemas oin2 nebe ke halo ita sai terus no susar nafatin apesar de ita hetan tiha ona ita nia ukun a’an, maibe ukun a’an ne’e ninia fuan midar no sin ema seluk no let mak oin loron mai hodi goza, i ita be mate restus no Asuwain Povo Maubere no hodi nia Liman Kroat Funu Nain Asuwain Falintil no Veteranus hamutuk oh nia Juventude Maubere no komponentes sira selseluk hanesan; OPMT, OPTT no Juventude Intelektual Maubere hamutuk oh nia matandalan Fretilin hodi baku ulun nafatin iha Frente tolu hodi hasoru ita nia inimigo husi liur no husi laran i to’o ita konsegue hetan duni ita nia objectivu final mak;

...”HAKARAK ITA POVO MAUBERE MAK  TENKE KAER DUNI ITA NIA KUDA TALI, I LOLOS ITA POVO KIK NO KIAK MAUBERE MAK TENKE DETERMINA ITA NIA DESTINU RASIK, DIAK KAH A’AT, RAI DOBEN TIMOR LOROSAE, RAI POVO MAUBERE NIA, NEDUNI SO POVO MAUBERE MAK IHA PLENO DIREITO INTERNACIONAL HODI DEKLARAN NIA A’AN KATAK NIA IHA DIREITO KE MUNDO LABELE NEGA BA NIA BELE UKUN RASIK A’AN KONFORME KARTA MAGNA ONU NIA KONA POVOS KOLONIZADOS SIRA IHA PLENO DIREITO ATU BELE DETERMINA NINIA DESTINU RASIK IHA MUNDO NE’E NIA KLARAN...I LAIHA INTROMISAUN HUSI EMA NO NASAUN SELUK NIA” ...

Agora tuir mai ne’e hau apresenta ba kamaradas sira hotu hahalok a’at nebe ke oin loron ukun nain sira hatudu mai ba ita hotu2, iha sira nia sistema ukun nia, mak AMP I no AMP II hatudu hodi matan momos ba ita hotu hodi haré no akompanha sira nia hahalok ke la tuir sira nia etika moral social nia ba ita nia Povo kik no kiak nia susar no nia terus nia oin, i ukun nain hipokritas sira ne’e halo finji katak buat hotu2 diak deit ba sira, i sira sente katak hodi riku soi Povo kik no kiak Maubere nia ne’e sira aproveita atu semu ba lalehan hod hakarak halo buat hirak nebe ke tuir sira nia gostos setan nia hodi buka bosok, lohi, nauk oh meios modernus no sofistikadus sira  atu hadukur ita patriotas no nasionalistas nia espirito hanesan defensor lolos ita nia Povo kik no kiak Maubere iha susar no terus laran ne’e...

-----1. Aprovosaun OGE nia hodi osan satu bilaun resin ba hodi serbi se los kamaradas sira???...Dean katak ba infrastruturas, no mos dean katak ba hodi fo’o manutensaun ba ita nia ASUWAIN FALINTIL NO VETERANUS, FUNU NAIN I NO MOS BA ITA NIA INAN NO FETON KAH BIN FALUK NO OAN KIAK SIRA...

Maibe to’o oin loron sira simu ona osan hira ba hodi sira bele haré no kuida sira nia moris rasik hanesan meritu nebe ke sira merese simu duni husi sira nia sakrifiso nebe ke sira fo’o tomak sira nia vida ba hodi liberta rai doben Timor Lorosae ne’e???!!!...

-----2. Dean katak Orsamentu bo’ot ne’e atu hala’o ba oin desenvolvimento nasional iha aspectos barak, hanesan; Edukasaun, Saude, Construsaun uma alvenarias ba ita nia Povo kik no kiak sira iha Povasaun , Suku no no Subdistrito, Agrikultura no irrigasaun oh modelus iha tempu modernisasaun nia hanesan nasaun bo’ot sira iha mundo ne’e nia laran, tanba ita nia riku soi husi Minarai no Gas ne’e avalia ba ita atu deesnvolve ita nia Rai doben Timor Lorosae oh standart level nasaun sira iha kaliber ekonomiku hodi hala’o desenvolvimentu excepsional i dala ruma la to’o tinan sanmu ita bele transfora radikal ita nia Povo kik no kiak nia moris husi mukit no kiak nia laran ba vida kapaz no diak liu tebtebes, maibe liu ona tinan sanulu resin rua ita sei dauk haré ukun nain sira implementa plano ruma hodi baseia ba sira nia estrategia ba tempo badak kah ba tempu naruk nia...

-----3. Secretario Estado de Defesa e Seguransa hodi osan barak ba sosa kilat kunu sira iha ...”ABRI nia ARMAGEM no DESTAKAMENTU MATERIAL FUNU NIA IHA SURABYA KAH PINDAD IHA BANDUNG BA PNLT, MAIBE LA’OS BA FALINTIL –FDTL... I osan ne’e la iha aprovasaun ida husi PARLAMENTO NASIONAL...Tan sah mak hahalok a’at hirak ne bele mosu no la’o nafatin hodi baibain iha la iha impedimentu husi Povo nia Representantes sira iha Parlamentu Nasional ???

Ministros kah Secretarios sira iha Timor Lorosae hodi aproveita mak nauk deit ita nia Povo kik no kiak nia riku soi hodi matan momos maibe dean katak la iha evidensia...Sah evidensia mak sira koalia ne’e??? Tanba sira nia evidensia mak iha sira nia kakutak be atu lohi no bosok, atu buka nauk no hariku no habokur a’an nafatin oh kik no kiak nia susar no terus oin2 ne’e kah???...Mas buat seluk atu halo diak ba Povo kik no kiak nia moris mak laek liu ona!!!...

 
 
-----4. Ministra Finanaças Emilia Pires hodi OSAN DOLAR AMERIKANO MILAUN IDA OH BALU ($US1,5 Milaun) ba halo Palasio ministra nia hodi modelu nasaun riku sira nia hatudu ba ita nia Povo kik no kiak katak osan be ministra nauk mak nia hodi buka sadik ita Povo kik no kiak Maubere, Asuwain Falintil no Veteranus Funu Nain, Juventude Maubere no Timor Lorosae oan tomak nebe ke fo’o isin no ran ba hodi oin loron ministra no ninia maluk sira iha governo nauk oh imoral bo’ot  i hodi skandalu nebe ke Povo la respeita no la iha konfiansa liu ba ukun nain sira nebe oh formas ukun mesak nauk ten tantanan deit hirak ne’e...

Buat a’at hirakne’e Presidente, Primeiro Ministro, Parlamento Nasional no Supremo Tribunal haré mas halo finje la halo buat ida, tanba sira mos hotu kompadrio ba hahalok a’at hirak ne’e mak sira konsente katak buat ne’e diak liu ba sira mak ne’e, para sira bele moris hodi patarata i ita Povo kik no kiak Maubere mak kesi kabu to’o fuan hodi matan ben loron no kalan i dala ruma ita nia oan sira laiha asesu ba eskola no tan ba  buat sira selseluk ba sira nia moris diak ba aban no bainrua nia, maibe triste tebtebes ba ukun nain imorais sira nia hahalok mak halo ita nia Povo kik no kiak Maubere Funu nain sira sai atan ba beibeik ba kolonialistas no neokolonialistas nia atan sira nia  modus ukun nia iha nafatin ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak ne’e to’o oin loron ne’e!!!...

Nune ita halo oin sah mak ita bele liberta ita nia a’an husi ema a’at no let ukun nain sira nia forsa politika no ekonomika okos ne’e kamaradas no kompaneiros sira??? Forsa determinasaun hodi amrik hatudu ita nia oin ba sira katak ita mos ema, tanba hodi ita Povo kik no kiak mak ita funu hodi ran nakfakar no isin mate no dodok ba Rai doben ida ne’e to’o oin loron ita bele ukun rasik a’an i la’os ema a’at no let nia propaganda barata sira nebe ke dean katak hodi sira mak ita manan hodi ukun rasik a’an se lae karik ita kala sai bapak kabutask sira nia TBO hotu karik???

Maibe ita haré deit mak ukun nain sira haburas nafatin sistema be hodi bosok, nauk, lohi, através KKN no formas oin2 atu buka hariku no habokur a’an oh ita nia riku soi i hodi halo ita Povo kik no kiak Maubere mak sai moris nafatin oh ruhin no kulit tantanan deit i buat diak ida ba ita la iha liu, i ukun nain sira hodi hamnasan, dansa no kolia hanesan komadres no kompadres maek katar sira, hodi sira nia kantigas oin2 atu hodi buka atu hanean ita nafatin oh formas explosaun no opresaun oin2 hodi susu ita bokur no rai bokur i husik ita mate hanesan buat ida katak folin laek ba sira...Maibe ukun nain sira oh nia grupu mafia no imorais no eskandalosos sira goza no la’o patarata nafatin i sira hodi moen2 hakat liu ita nia Asuwain Saudosos Matebian sira nia restus mortais hanesan buat ida ke la iha liu valor ba sira...Tanba ema a’at sira ne’e hanoin katak oin loron ita ukun rasik a’an ne’e, ita hodi simu deit iha bandeja laran ita nia INDEPENDENSIA hodi hamnasan no kontente  i la iha sakrificios no susar no terus oin2 mak afoin ita hetan ita nia Independensia ne’e...

Nune mak ami fanu Povo kik no kiak Maubere, Asuwain Veteranus no Falintil Funu Nain, Materestus sira, Juventude Maubere, OPMT, OPTT no Juventude intelectual Maubere oh nia matadalan FRETILIN hader ba keta toba demais i book a’an dadauk hodi kaer metin ita nia prinsipiu hodi ukun rasik a’an nia i hodi matan nakloke haré saida mak mosu iha Mundo ne’e nia laran kona klasses opressores no exploradores nia verse klasse kik no kiak nia...Maubere no Bibere oan sira imi  buka matenek atu halo saida lerek ba ita nia Rai doben Timor Lorosae no ba ita nia Povo Kik no Kiak Maubere mak oin loron susar no terus nafatin iha ema a’at no let nia sistema ukun nia mahon okos ne’e...

Dala ruma imi nia espiritu patriotismo no nasionalismu korrupto tiha ona tanba ukun nain sira hodi envelope bobo’ot deit hodi osan Amerikan Dollar Jutaan imi dala barak tu’ur la metin i halai fila ba fila mai iha imi nia uma laran hodi bisbis ba malu, hanesan fen no lahin, dean nune...”Hai labarik nia aman haré imi nia maun bo’ot ukun nain sira hanoin los imi mak fakar jutaan ne’e mai ba imi nune diak liu ita hodi osan ne’e haré deit ba ita nia oan sira nia moris do ke ita halo problem deit tanba ita ukun rasik a’an ona ita hakarak tan saida? Biar ba Povo beik Maubere sira kanta no halo sira nia demosntrasaun kah manifestasaun i ita halo finji lahatene buat ida”...

Kuitadu ne’e mak dean defensor Povo kik no kiak Maubere nia interesse kah??? Keta bosok demais, tanba imi nia bosok ne’e, imi hodi bosok imi nia a’an rasik i ita nia Saudosos matebian sira no ita Nain Maromak sei haré tuir imi nia hahalok ne’e hodi matan mos oh justisa siak mak ne’e...Kuidadu keta halo liu tanba imi halo liu bahinra imi hakfodak imi halai sai husi iha ami nia Rai doben Timor Lorosae hodi hit deit imi nia bornal jentio sira karik i dala ruma haluan  hotu imi ni fen no oan sira kah lahin no oan hotu karik??? Ita Nain Maromak halo Lalehan oh Rai nia matan haré buat hotu2, diak kah a’at iha Universo ne’e nia laran tomak mak ne’e belun oan sira...

IHA ENE’E ITA MOS TENKE REFERE BA KASU RUA MAK HANESAN OBSTAKULO BO’OT BA POVO NIA MORIS HOTU, IDA MAK PENSAUN VITALISIU FO’O HAN BOKOR DEIT BA FAHI OAN SIRA MAIBE POVO MAK HODI KESI KABUN NAFATIN, HODI MORIS OH SUSAR NO TERUS NAFATIN I NAIN ULUN SIRA HODI LIAN BOSBOSK NO MIDMIDAR SOE AITAN MATAK NO RAIRAHUN BA HALO POVO MATAN DELEK TIHA I SIRA BUKA HARIKU NO HABOKUR A’AN NAFATIN...

AFOIN DADAUK APROVA TAN ORSAMENTU EXTRA BA MEMBROS PARLAMENTUS NIA SAUDE, SENHORES DEUSES FALSOS IH POVO KIK NO KIAK NIA DESTINU NO NIA MORIS LETEN HANESAN LOLOS PARASITAS DUNI, BUKA MORIS DIAK NO GARNEL OH POVO NIA KOSAR BEN NO NIA MATAN BEN NO NIA FOLIN LAEK BA IMI NIA GANANSIA NO IMORALIDADE POLITIKA KE LA IHA FATIN IHA ITA NIA SOCIEDADE MAUBERE NIA LARAN...

MAIBE IMI HODI MOEN2 TAKA KARAU KULIT BA IMI NIA OIN KAH HODI OIN HO KAPA KARAU KULIT, HOTU2 HAKLALAK HODI YES DEIT BA TUIR MALU ATU AMRIK HAMUTUK HODI SUSU  NAFATIN AMI POVO KIK NO KIAK NIA BOKOR NO RAI BOKOR I IMI HOTU HALO PARTE JOGOS MAFIA SIRA NIA...

MALUK NO KAMARADAS IHA FRETILIN NIA REPRESENTANTES IHA PARLAMENTO NASIONAL  LA IHA MORAL LIU IHA PARLAMENTU LA BUKA HODI TRAVA HAHALOK A’AT HIRAK NE’E MAIBE IMI HOTU FAE FATIA HANESAN DEIT BA MALU HODI LA’O TUIR MALU KANTA IMI NIA KANTIGAS HODI “KUDA TALI RIBU2 “ LA’O TUIR MALU HANESAN KUDA BE MOEN LAIHA LIU...

IMI MAK DEAN SAI DEFENSOR POVO KIK NO KIAK MAUBER NIA KAH??? KUITADU KETA BOSOK DEMAIS IMI NIA A’AN RASIK MAK DIAK, SE LAE IMI HOTU MOS SEI SIMU JUSTISA SIAK HUSI POVO KIK NO KIAK MAUBER NIA MAK NE’E, KETA HAMANSAN  DEMAIS SEU HIPOKRITAS SIRA...MATEBIAN SIRA LA TOBA I SIRA BE MATE BA HODI LIBERTA RAI DOBEN IDA NE’E LA DUKUR IDA BELUN SIRA...HEIN LORON ITA AJUSTA KONTAS BA MALU MAK NE’E...

Nune Ukun rasik a’an ne’e direito ida nebe ke rekere lolos  direito ida ke moris oh Povo kik no kiak Maubere nia neon no laran i ema kah nasaun seluk la iha direito juridiku atu bele entrave direito sagrado Povo Maubere nia atu ukun rasik a’an...

Povo Maubere no nia oan sira, Asuwain Falintil, Veteranus Funu Nain, Juventude Asuwain Maubere, OPMT, OPTT no nia matadalan Fretilin keta dukur demais. Ita nia Rai ne’e ema politikus mafia nain sira mak ukun be hodi  sistema judisial hanesan sai fali sira nia seguransa individual no kolektivu ba sira nia grupu mafiosos politikus sira be la iha moral ne’e...Nune mak Rai doben Timor Lorosae ne’e kontinua la iha justiça!!! Balun riku matmatak deit balun kiak rabat rai ba beibeik, balun moris hodi terus no susar oin2!!! Seluk moris diak hanesan parasitas bo’ot sira ho ema nia kolen, kosar ben no matan ben. Rai ne’e ninia futuro seidauk los, bahinra kolonialistas, neokolonialistas no invasores nia atan sira moris nafatin iha ita nia Rai doben Timor Lorosae i sira mak buka tun no buka sa’e hodi manobras no propaganda politika oin2 no funan, hodi bosok no lohi oh matan momos mak barak hodi intensaun a’at atu hariku no habokor a’an deit oh ita nia riku soi, liliu husi fundos Minarai no Gas nia ba sira nia interesse rasik do ke sira buka atu serbi ita Povo kik no kiak Maubere oh ...“LARAN DIAK NO KMANEK”...Horas ne’e dadauk tempo la’o sidauk iha dalan los no lia los atu bele fo’o gerasaun foun banati diak atu la’o tuir nia...

Nune hodi lian tatoli ida ne’e hau fanu maluk Maubere, klasse kik no kiak, aileba, aintanan, bolsu mamauk, halo tós no natar nain sira, trabalhador rural no urbanu, intelectuais maubere oan sira, i Timor oan kik no kiak iha Rai doben Timor Lorosae tomak ...”Hader kaer rasik Kuda Tali hehei, hader ukun rasik ita Rai hei”...i ita nia luta ba oin nafatin to’o ita Povo Maubere rasik duni mak tenke ukun rasik a’an em termos absolutus i naun reletivus...

HONRA I GLORIA BA ITA NIA HEROIS ASUWAIN SAUDOSOS MATEBIAN BA LIBERTASAUN PATRIA TIMOR LOROSAE NO MARTIRES BA REVOLUSAUN POVO KIK NO KIAK MAUBERE NIA!

ITA NIA LUTA SEI BA OIN NAFATIN TO’O ITA POVO KIK NO KIAK MAUBERE MAK TENKE UKUN RASIK ITA NIA A’AN TUIR ITA NIA ASPIRASAUN POLITIKA NEBE KE ITA LORI HODI HALO FUNU TO’O MANAN ITA NIA INVASOR INDONESIOS SIRA...

HAKFULAK NO HAKSOLOK HODI HAKOAK BO’OT HUSI IMI NIA MAUN NO ALIN, OAN NO AMAN, KOMPANIERO NO KAMARADA, RAN MALUK NO MANE MALUK BA IMI HOTU MAK AMI HADOMI NO RESPEITA OH NEON NO LARAN METIN BA MALU NAFATIN TO’O MATE HUSI RAMKABIAN NIA TUTUN IHA RAI DOBEN TIMOR LOROSAE NIA LARAN TOMAK...

maandag 19 november 2012

IRANIAN ARMS SHIP BOUND FOR GAZA REPORTEDLY CARRYING LONG-RANGE





This is the real war that our Almighty Lord and God, Holy Trinity, will not leaves alone His chosen Land and People Israel and Jewish with their Holy Capital City Jerusalem...

Iran and his cohorts and advanced pawn like Hezbollah and Hamas will be destroyed by our Superpower Lord and God, Holy Trinity in coming days as all human being know well that these trio paranoids nations leaders and their fanatic followers, those denied with very insane behavior the our Lord and God, Holy Trinity's existence and as God of Israel and Jewish People with their eternal City of the Jerusalem will be disappearance from this Planet in coming days as our Supreme Holiness and God willingness... 

With this satanic adventure of Iran, the World will awake up and to be surprise with Iran and his co advanced pawn in the Region will be wiped out from our Planet, not by God's chosen Land and People, Israel and Jewish with their Holy Capital  City Jerusalem, but in fact our Supreme God of this Universe will punish with very severely manner the trio Lucifer sons and daughters under the umbrella of Iran...

Let us see in coming seconds, minutes, hours, days, weeks, months and so on...