Xanana ho nia Ditadura hakarak halakun ita nia Prinsipios Sagrados da Demokrasia no Liberdade nebe ke ita hodi sosa ho isin no ran mak afoin ita hetan ita nia ukun rasik a'an husi ita nia invasores Indonesios sira...

Sexta-feira, 18 de Janeiro de 2013

“PM Xanana Ameasa Evakua CPD-RDTL”

 

 

Jornal Independente - Sesta - Feira, 18 Janeiru 2013

 

Primeiru Ministru Kay Rala xanana Gusmao aviza ba CPD-RDTL ne’ebe aloka kooperativa iha Welaluhu, Distritu Same atu sai husi fatin ne’eba, tanba se la’e nia mak sei tun diretamente hodi halo atuasaun.

 

Lian Tatoli hodi Teky2  ba “Kebenaran, Kejujuran dan Keadilan bagi seluruh Bangsa dan Negara Timor Lorosae tanpa terkecuali siapa2pun dari kedudukan, jabatan di dlm pemerintahan maupun di dlm Social bermasyarakatnya”husi Povo Maubere nia oan murak sira MTRM iha Ramkabian nia tutun husi Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak...

 

Huluk nanain ami nia Saudasoens Kombativas no Revolusionárias ba inan no aman, fen kah lahin no oan sira hotu, bin no feton, maun no alin, kamaradas no kompaneiros, ran maluk no manemaluk iha Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak nune mos iha Rai Liur hotu2 mak ami hadomi no respeita hodi neon laran metin ba malu nafatin to’o mate hodi luta ba ita nia Povo kik no kiak nia libertasaun total no kompleta husi dominasaun no explorasaun makas nebe ke ukun nian sira konota ho nia politika facistas, kolonialistas no neokolonialistas nia “kaki no tangan” nia serbisu mak ita Povo kik no kiak iha tinan 13 nia laran depois de restaurasaun ba ita nia Independensia liu ba kotuk to’o oin loron ne’e, ita moris ho, haré ho, rona ho no kaer liman ho, nune mos internasionalmente ita nia UKUN NAIN SIRA NIA HAHALOK A’AT HIRAK NE’E LA ESKAPA HUSI KRITIKAS SEVERAS NO LA IHA POUPANSA BA SIRA NIA POSISAUN POLITIKA KAH SOCIAL BERMASARYAKATNYA...

 

Xanana hodi nia intelijnia kah espiaun kah mata2 loron kalan la’o hale’o CPD-RDTL iha Welaluh neba i hein katak OGE nia aprova ba bele sosa ema a’at no let sira mai oho ita Povo kik no kiak nia oan murak sira nebe ke horas ne’e konsentra dadauk iha Welaluh neba halo koperasaun i ami la pratika krime organizadu noegal hasoru ami nia Estado Soberano RTDL no trai fali ami nia Povo kik no kiak Maubere nia interesse lulik ba rai no nasaun seluk atu mai hodi sobu ita nia independensia, maieami hakarak mak LIA LOS TENKE TEKI2 NAFATIN IHA ITA NIA RAI DOBEN TIMOR ROSAE NI LARAN TOMAK.

 

Xanana la barani halo ameasas ba nia maluk iha CNRT nebe ke hori uluk defende integrasaun no federasaun kah aneksasaun ita nia Rai doben Timor Lorosae ba Nasaun no Estadu sira seluk, i sira ba bolu ema nasaun seluk no let mai oho ita Povo kik no kiak i sira halo ita hotu sai vitima ba sira nia agresaun no violasaun brutal i ilegal hasoru ita nia aspirasaun nebe hakarek ho letras bo’ot iha karta magna nasaoens unidas nia, no nebe ke hateten mai momos ba ita Povo iha Mundo ne'e nia laran tomak, katak ita povos iha mundo ne'e iha direitu inelienavel no inviolavel nebe nasaun no estadu independentes sira ne'e tenke mos respeita no fo'o mos valor i tenke rekonese ita nia direitu atu bele hateten sai ba Mundo kona ba ita nia hakarak atu amrik mesak kah atu ukun rasik a’an, maibe sira ikus ne'e mai hodi goza deit ita nia susar no terus, kah ita nia ran nakfakar no hodi ita nia isin mate mak afoin ita konkista no ita restaura fila fali ita nia independensia, nune mak ita hetan lolos ita nia indepensia total no kompleta ne'e, maibe ita nia Povo kik no kiak Maubere mak sei terus no susar nafatin tanba ukun nain sira so hatene ukun hodi politika atu bosok no lohi, hodi lian fuan rendah2 no midmidar hanesan rairahun no aitan hodi soe mai ba ita nia Povo kik no kiak nia matan laran i nune ukun nain sira bele aproveita ita nia Povo kik no kiak nia matan delek, i sira, ukun nain hirak ne'e buka mak hatene nauk no subar husi sira nia sistema be buka habokur no hariku a'an naran KKN ne'e mak oin loron sira sai hotu2 bokor hanesan fahi makau oan sira nebe hodi hasan no kabun tabele tantanan deit hela ne'e, iha fatin ida, maibe iha fatin seluk ita Povo kik no kiak Maubere mak loron loron hodi matan ben halerik ba ai han sira, no mos ba buat hotu2 nebe ke halo parte ba ita Povo kik no kiak nia moris loron ba loron nia ne’e…

 

Ba buat a’at hirak nebe ke ita teme iha leten dadauk ba ne’e, Xanana la barani atu hatama sira ba kadeia kah halo rahun ba sira nia moris oh tan sesluk tan. Maibe Xanana so barani atu se’e kroat fila fali ba ninia kamaradas no kompaneiros sira nebe ke hori uluk iha Ailaran kah iha Foholeten sira fo’o isin no ran ba hodi defende no subar Xanana no nia maluk sira selseluk nebe ke moris deit ho ita nia Asuwain kombatentes no guerileiros sira nia kosar ben iha susar no terus oin sah ne’e iha tinan2 liu ba kotuk ne’e …

 

Ba Xanana nia maluk mesak kriminosos sira ne’e, to’o oin loron seidauk iha justisa ba sira, maibe pelo kontrariu, sira mai tabele ho Xanana i sira agora sai fali ita Povo kik no kiak nia patraun iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak ne’e…

 

Politika befoer hirak ne’e mak ita Povo Maubere labele fo’o ulun tan ba sira. Se ita hakruk beibeik ba sira, sira nia kutun moris liu tan mak ne’e, i nune sira buka halo buat hotu2 la tuir ita nia Povo kik no kiak nebe ke hateten sai iha Konstituisaun no ukun nia laran ne’e. Tanba nune mak sira nia ikun moris i sira hakarak halo buat hotu2 konforme sira nia hakarak no sira nia kaprisius diabolikus nia, i nune mak sira halo deit ho ruburanga i la iha ulun no ain…Mate kah moris ita tenke defende ita nia direitu nebe ke ita hodi ran no isin mak afoin ita hetan ne’e, direitu ida ne’e mak tenke mai duni ba ita nia liman laran i la’os ba ema seluk no let nia liman ba nune sira hodi aproveita mai hodi susu nafatin ita bokur no rai bokor i husik ita hela moris hodi ruhin no kulit tantanan deit i ita nia destinu la’o oin sah sira lakohi hatene tan…

 

Ba sira hodi ukun ita ne’e atu buka mak nauk no hariku no habokur a’an deit ho ita nia riku soi ba sira nia a’an rasik, familia no grupus politikus mafiosos nia interese nebe ke sira instala iha sira nia sistema ukun ita Povo kik no kiak Maubere to’o oin loron ne’e…

 

CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HODI FORSAS ESPESIAIS FALINTIL NIA BRIGADAS VERMELHAS hodi situasaun politika nebe ukun nain sira halo ita sai fali sira nia atan i sira aplika kah hamoris sistema kolonialistas kah neokolonialistas atu buka hariku no habokur deit sira nia a’an rasik i sira buka nauk no lohi i aplika ho matan momos hahalok a’at nebe ke ita Povo tomak iha Mundo ne’e konsidera hanesan praga bo’ot ida nebe halo ita Povo kik no kiak moras ba beibeik i ikus mai ita sai mate mohu hotu i ita nia Historia hodi funu ba liberta ita nia Rai doben Timor Lorosae no ita nia Povo Maubere iha ema a’at no nebe moral laiha liu hirak ne’e, mesak mos eskandalosos no kriminosos tantanan deit nia liman laran nebe lori tinan to’o oin loron hamutuk besik tinan 488 liu ba kotuk ne'e…

 

Povo kik no kiak Maubere tomak, Fretilin tomak, Falintil tomak, Asuwain Veteranus no Funu Nain sira tomak, Faluk, Kik no Kiak tomak, ain tuhar no liman tuhar iha funu naruk no susar nia laran hasoru ita nia inimigu, kolonialistas no neokolonialistas sira nune mos ninia asu nurak sira ninia hahalok, kah ninia krimes kontra ita Povo kik no kiak nia dignidade no identidade hanesan Povo no Nasaun iha Mundo ne’e nia klaran...

 

Mai ita hotu2 hamutuk dean ba ukun nain sira katak ami lakohi ona imi nia kantigas sira ne’e, maibe ami hakarak mak ami nia oan no aman, maun no alin, inan no feton, ran maluk no mane maluk, kompaneros no kamaradas nebe ke hadomi ami tebtebes ho fuan no laran ba ami Povo kik no kiak, aileba no aintanan Maubere iha Timor Lorosae tomak, mak bele i sira duni mak tenke mai ukun no mai hodi kaer netik ho neon no laran ami nia destinu i mai serbe duni ami nia hakarak hanesan Povo no Nasaun RDTL ida ne’e i hatudu ba Mundo katak ami mos bele, i tanba nune mak ami dean katak, ami, Povo kik no kiak Maubere bosan ona ho imi ukun nain sira nia politika be KKN nia nain sira nebe ke halo moen2 deit ukun ami Povo kik no kiak ho imi nia forsas politikas hodi golpes no conspirasoens maibe la’os tuir prinsipios demokratikus i liberdade de pensamentu, ideias e expressoens nebe Mundo civilizadu la’o tuir hodi moral no etika social ba hare didiak no mos perserva didiak prinsipios basilares sira ne’e…

 

Ami Povo Maubere kik no kiak nia oan sira bolu atensaun ba ami nia maluk Lere Anan Timur keta halo statement arbiru deit, tanba dala barak alin doben Lere ho kontente ho ninia liafuan hirak ne’e katak ema klasse seluk hodi doko a’an ho alin Lere nia deklarasoens hirak atu mai hatun ami Povo Maubere, mate restus sira husi Asuwain Falintil, Veteranos Funu Nain, Frentistas sira husi Organizasoens massas populares barak mak oin loron ita hanaran; SAGRADA FAMILIA, FALINTIL ASUWAIN VETERANUS FUNU NAIN SIRA, CPD-RDTL/ FRETILIN MOVIMENTU HAMUTUK HO FALINTIL NIA FORSAS ESPECIAIS, BRIGADA VERMELHA NIA, JUVENTUDE MAUBERE NO JUVENTUDE TIMOR LOROSAE TOMAK NIA, ORGANIZASOENS MASSAS TRABALHADORES TIMOR LOROSAE NIA LARAN TOMAK, ORGANISASOENS FETON NO MANE POVO MAUBERE NIA HUSI OPMT NO OPTT, MATADALAN FRETILIN HO POVO ASUWAIN MAUBERE TUBA RAI METIN NAFATIN HODI HASAE LIAN LOS BASEIA BA LIA JUSTISA, RASAUN NO VERDADE NIA ke nain ulun nebe agora dadauk ukun ne’e labele manipula fali ba ninia interesse rasik, kah ba ninia famili nia interesse kah ba ninia grupus kah partidus politikus mafiosos nia interesse, nebe ke oin loron hodi buka moris diak deit no patarata ho ita nia matan ben, kosar ben no susar terus oin2 nia folin let hanesan lolos parasitas no sanguessugas duni, maibe sira laiha plano kah hanoin seluk atu halo diak mai ba ita Povo kik no kiak mak laek liu ona…

 

Lere kuandu koalia arbiru la sukat, Lere tenke hatene katak konsekunsias ne’e bo’ot liu ba o Lere rasik no mos ba ho nia kamaradas iha FDTL neba hotu…Tanba sah ami dean nune, tanba ema munafik sira iha FDTL hatene katak ita nebe mai husi Ailaran ne’e mesak beik ten kah dean katak bahasa BUTA HURUF tantanan deit…Nune ita nia opositores sira dean maiba ita nune…”Imi be Funu Nain sira ne’e, imi tenke funu ba ikus mai ami mak ukun imi nafatin, tanba iha kolonialistas portugueses moa ami mak ukun imi, nune mos iha Bapak kah Indonesios nia tempu mos ami mak ukun imi i agora i ukun a’an nia tempu  laran mos ami mak tenke ukun imi hotu no Rai Timor Lorsae hotu, tanba imi mesak ema beik ten tantanan deit i lahia kursu bo’ot ida hanesan ami no tan buat selseluk, etc…etc…etc…

 

Lere kuandu naksalah koalia kona ba Direitus Humanos no Liberdade no Demokrasia, Lere lahatene sukat didiak ninia konsequensias ba fututu maiba Lere nia a’an rasik…É precisu ami fanu alin Lere hodi hatene lolos politika nasional no internasional nune mos kona Prinsipios Basicos nebe ke oin loron Mundo hotu2 i liliu Mundo Civilizadu apregoa ba mundo subdesenvolvidos sira katak se mak la respeita no halo tuir prinsipios basikus Demokrasia no Liberdade nebe lian husi DEKLARASAUN UNIVERSAL DIREITUS HUMANOS NIA NE’E, kuidadu a’an keta hodi matan delek obriga a’an i hatama imi nia a’an rasik ba rai kuak luhan sira nebe mak hein hela dadauk imi ne’e nia loron bahinra imi salah aplika prinsipius nebe ke ita hateten kah alerta ba imi iha kotuk dadauk ne’e alin no kamarada General Lere Anan Timur…

 

Lere keta dukur demais ho fitun rua ne’e katak vale liu ba Prinsipios Liberdade no Demokrasia mak sai husi Deklarasaun Universal Direitos Humanos nia ne’e...

 

Se oin loron Xanana até estimula Lere no Taur nia estatements hirak ne’e so ba atu buka hodi hatun imi husi hierarkia FDTL nia nune nia bele aproveita ninia ema sira nebe ke loyal liu ba ninia ordens hanesan Oficais Rua naran Filomeno Paixão no Daniciano Gomes atu okupa lalais imi nia fatin ba nune sira bele maneja ita nia FDTL ba sira nia interesse rasik do ke ba ita nia Povo kik no kiak Maubere nia...

 

Lere no Taur é preciso hatene didiak katak horas ne’e ita nia destinu ema a’at sira halo jogo ba ninia interesses komersiais nia, du ke sira iha hanoin diak atu serbi ita susar no terus nain Povo Maubere nia oan murak sira mak laek liu ona...

 

Se Xanana seidauk barani halo atuasaun hasoru ita Asuwain Falintil, Veteranus no Asuwain Funu Nain sira, tanba nia sei hesita mak barak i nune nia mos sei hanoin hela se’e nia hakarak sora ita kamaradas no kamaradas fila ba malu i nune mos nia haruka imi mai hodi matan delek ho kroat hasoru ami mak, ita sei mohut hotu iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran i ikus mai se mak hamanasan ba ita, liliu sira be tabele hela Xanana nia ikun sira ne’e mak hamnasan no hodi haklalak, baku liman, bidu no dansa tanba sira hodi tur deit, maibe sira bele ho sira nia esperteza tau ita kamaradas no kompaneiros sira mak fila fali kroat ba malu, tanba ema kolonialistas no nekolonialistas nia kaki no tangan sira ne’e sira nia lema mak ne’e duni, mai hodi buka meios atu fahe nafatin ita ba ikus mai sira bele ukun ita ho sira nia gostus satanikus sira ne’e, hatene kah lae , alin sira Lere no Taur, hati2, se lae imi hakfodak hader sai husi imi nia fatin ho imi nia fen sira sei iha pijama nia laran imi hodi nakdedear bele rende deit ba ema a’at sira ne’e norsas sira nebe ke horas ne’e jaga imi metin hela ne’e, alin matan delek sira, imi hatene kah lae? Hanoin didiak mak koalia ba, ba nune ikus mai imi labele arrepende ba imi nia lia fuan sira ne’e...Se imi hatene nafatin ita nia Linha Mestra Politika husi Fretilin nia entaun imi hatene katak ita FALINTIL ASUWAIN ne’e mesak LIMAN KROAT POVO MAUBERE nia, Ita nia nissaun Duplamente Armadu, hodi politika ho liman Los i hodi Kilat iha liman Karuk hodi defende ita nia Povo kik no kiak nia interesse, tanab se ita lahatene politika, entaun ita defende los se nia interesse, iha Mundo ne’e iha deit klasse politika oposta rua, ida mak riku nain no butar ten sira mak horas ne’e dadauk ukun ita nebe hodi hariku no habokur a’an matmatak ita nia riku soi nia folin husi Minarai no Gas nebe has liu iha valor Amerikuano nia dolares besik 15 bilioens karik, klasse dominantes sira hodi nia politika befoer nia sira buka hanean ita nia klasse kik no kiak sira, nune keta salah interpreta imi nia missaun agora ne’e, tanba ema a’at no let mak halo planus hirak ne ba hodi halakun ita nia FORSA POPULAR, ba nune fasil ba sira hodi bele hanean ita nafatin hodi susu ita bokor no rai bokor konforme sira nia hakarak i halo ita sudar ba bebeik i nune ita nia objectivu be ita lori funu ho hasoru ita nia inimigos kolonialistas no nekolonialistas sira ne’e, ita lakun saugati deit alin doben sira...

 

Extra-informasaun husi fontes fidedignas katak horas ne’e dadauk forsas loialistas ba Xanana nia ordem hatama dadauk husi Liquiça Armamento Pesadu no ligeiro hodi logistik ho amunisi nune mos ho granadas ho tipu kah marka oin2 mai hodi sobu ita Povo kik no kiak nia oan sira mak konsentra iha CPD-RDTL nia ma’on okos iha Welaluh halo koperativas mak ne’e i ami la komete krimes ida kontra ami Nasaun RDTL no trai ami nia Povo kik no kiak, sofre no terus nain Maubere iha nia moris no mate fatin Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak…

 

Honra i Gloria ba ita nia Asuwain Herois ba Libertasaun Nasional Timor Lorosae nia no ita nia Herois Martires ba ita nia Povo Maubere nia Revolusaun...

 

Nain Maromak no ita nia Saudosos Asuwain matebian sira nia kalmar sei amrik nafatin iha ita nia sorin loron2 nune konserteza ke ita sei manan ita nia opositores politikus sira ho intensaun a’’at nebe ke hakarak buka halakun ita nia dignidade no identidade hanesan Povo no Nasaun iha Mundo ne’e nia klaran...

 

Viva o Povo Heroiku Povo Maubere! Viva Asuwain Falintil! Viva Matadalan Fretilin! Viva Juventude Maubere! Viva Organisasaun Popular Mulhre Timor a OPMT! Viva a Organisasaun Popular Trabalhador Timor a OPTT! Viva Povo Timor Lorosae toma, husi Lorosae to’o Lorotoba! Husi Pulo Jaku liu husi Atauru to’o Oekusse! Husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto!

 

A luta kontinua até ke ita liberta tebes duni ita nia Povo kik no kiak Maubere husi formas desenfreadas husi explorasun no opresaun nebe ke ita nia opositores sira hatudu mai hodi matan momos ba ita iha tinan hirak nia laran sira ukun ita nia RDTL no ita Povo kik no kiak Maubere to’o oin loron ne’e...

 

Hakflulak no Haksolok hodi Hakoak bo’ot ba imi mak ami hadomi no respeita hodi neon no laran metin ba malu nafatin to’o mate kah to’o ita liberta ita nia Povo kik no kiak Maubere duni iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak!...

UKUN NAIN SIRA OIN LORON NE'E HADOMI LIU KEKUATAN POLITIKA NO MILITAR ATU HODI BUKA HANEAN, HODI HALO SUSAR NO TERUS NAFATIN ITA POVO KIK NO KIAK MAUBERE NO NINIA LIMAN KROAT ASUWAIN FALINTIL NO VETERANUS FUNU NAIN SIRA I LILIU ITA NIA FORSAS ESPECIAIS FALINTIL, BRIGADA VERMELHA IHA ITA NIA RAI DOBEN TIMOR LOROSAE NIA LARAN, HO NUNE BELE INCONCIENTE OU KONCIENTEMENTE TRAI ITA NIA MESTRA POLITIKA NEBE ITA HODI APRENDE HALO FUNU IHA FUNU LARAN BESIK TINAN 25 NIA LARAN HASORU INVASAUN, AGRESAUN NO OKUPASAUN FORSAS ARMADAS INDONESIA NIA IHA ITA NIA RAI DOBEN TIMOR LOROSAE TOMAK...

Lian Tatoli husi Ramkabian nia tutun ba Povo kik no kiak Maubere iha Timor Lorosae nia laran tomak nune mos ba Timor oan hotu2 nebe ke namkari lemo2 iha rai Liur neba…

Maun no alin, inan aman, fen lahi no oan, bin no feton, ran maluk no mane maluk, kamaradas no kompaneiros iha rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, nune mos iha rai liur hotu2 nebe ke ami hadomi no respeita hodi neon laran metin ba malu nafatin.

Uluk nanain ami hato’o ami nia saudasoens kombativas no revolusionarias de solidariedade no fraternidade nebe ke ita komuga prinsipios basikus ida deit tuir ita Nain Maromak nia Ukun Fuan sira i nebe habebar iha prinsipios Fretilin Socialista e não ateista e materialista. Nune ami se deseja ba imi kontinusaun Natal Feliz no Ano Novo ho esperansas hodi ita Nain Maromak nia Bensauns no Grasas...

Tuir mai ami hato’o ba imi hotu2 situasaun politika nebe ke ita haré no akompanha iha tempu ikus ne’e nia laran, kona ba movimentasoens ema strangeiros iha ita nia rai laran, nune mos ba ita nia ukun nain sira nia politika ke la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak Maubere iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak.

 

Situasaun politika nebe ke horas ne’e la’o dadauk iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran la dun saudavel ba ita Povo kik no kiak, aileba no aintanan, bolsu mamuk no liman mamuk, Povo kik no kiak Maubere tomak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak, husi Lorosae to’o Lorotoba. Husi Pulo Jaku liu husi Atauro to’o enklave Oekusse Ambeno. Husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto…

Konstelasaun politika husi ukun nain sira ne’e mesak ho espirito de “megalomania”= (hodi koalia rendah2 no funan2 hanesan aitan matak no rairahun hodi soe mai ba ita kik no kiak nia matan atu bele bosok, lohi no tan ho intensaun a’at deit ba ita nia moris hanesan Povo no Nasaun) no “lalomania”= (iha mania koalia barak no gaba sola demais ho nia fantasias sira atu lohi no nauk matmatak ita Povo kik no kiak nia susar no nia terus folin, hanesan ita nia riku soi nebe ke sira agora dadauk maneja hela ba sira nia interesse no sira nia familia no sira nia grupu mafiosos sira deit iha periodo dala rua nia laran be sira ukun ita nia RDTL to’o oin loron ne’e) nebe horas ne’e ukun dadauk ita nia RDTL ne’e mesak fantochadus tantanan deit i la iha espiríto nasionalismo no patriotismu as tebtebes ba bele serbi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia interesse, maibe sira buka mak hodi habokur no hariku sira nia a’an rasik hodi ita nia Povo kik no kiak nia riku soi mak sira hatene…

La’os ida ne’e deit, maibe sira mos tenke buka defende nafatin sira nia patraun kolonialistas no neokolonialistas sira nia interesse hodi nune sira iha sempre vantagem mai hodi hatun ita Povo kik no kiak Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no Nasaun ida soberanu amrik iha Mundo ne’e nia klaran...

Taur Matan Ruak hodi buka kandidata nia a’an atu sai Presidente hahu iha fulan Oktober tinan 2011, Horta ho nia histericidade hanesan komadre bo’ot hodi kantigas oin2 hodi desafia ho TMR ninia entusismo no activu ba hodi halai tun sae iha Povo kik no kiak nia let iha kuase TL nia laran tomak fo’o hatene ba sira katak nia hakark sai Presidente ita nia RDTL nia, tanba ita haré katak maluk Funun Nain Falintil, Veteranus, Biberes no Mauberes, faluk no oan kiak sira, mutiladus funu nain sira, Juventude Maubere mak lakun inan no aman, maun no alin, bin no feton, kamaradas no kopmaneiros, ran maluk no mane maluk nebe ke hodi nia barani hodi isin no ran mate no nakfakar ba ita nia Rai doben Timor Lorosae ne’e, hodi objetivu ida deit mak tenke liberta Rai doben no Povo kik no kiak Maubere nebe ke hori uluk kolonialistas no neokolonialistas ho nia asu nurak sira hanean no halo atan ba beibeik hodi modus selvageria nia buka atu susu nafatin Povo TL nia bokor no Rai bokor nebe ke oin loron ita hotu hare ho matan no kaer ho liman, Ita Povo Maubere nia patrimonio kah riku soi, Minarai no Gas biloens ba biloens nebe ke sira agora hodi goza ho, iha sektor privadu kah iha mos sektor publiku ba sira nia moris diak no patarata iha ita nia sorin no sorin hodi kanta, bidu no dansa, han no hemu a garnel i hodi matan sikun deit mak haré mai ba ita Povo kik no kiak nia moris a’at hodi ita nia destinu nebe ke ita la hatene atu moris oin sah ne’e, bahinra ita manan tiha funu hasoru ita nia inimigo RI ho nia Forsasa Armadas ABRI sira.

Iha propagandas pre-campanhas nia ne’e TMR presisa liliu elementos massas populares nebe ke iha influensia makas iha nia massas populares sira, liliu ba Asuwain Mate Restus sira, hanesan Asuwain Falintil, Veteranos Funu Nain sira, Oan Kiak no Faluk sira, Liman no Ain toar kah Mutiladus Funu Libertasaun Nasional nia mak sira konsentra nafatin hamutuk ho nia determinasaun politika baseia ba prinsipios nebe ke ita lori ba funu hasoru ita nia inimigo kolonialistas no neokolonialistas sira iha ita nia Matadalan Fretilin nia ma’on okos, nune mak  Organizasoens Massas Populares hanesan SAGRADA FAMILIA nia, FALINTIL no VETERANO FUNU NAIN nia, CPD-RDTL/ MOVIMENTO FRETILIN hamutuk ho FORSAS ESPECIAIS FALINTIL-BRIGADA VERMELHA nia, JUVENTUDE MAUBERE nia, OPMT nia,  OPTT nia, i finalmente  POVO MAUBERE tomak nebe ke hori uluk hodi sira nia barani no determinasaun hodi patriotismu no nasionalismu as tebtebes hodi amrik metin iha nia Liman Kroat Falintil no Matadan Fretilin no mos nia oan Juventude sira hamutuk hodi se’e liman ba malu, kumu liman metin hodi hasae ba Lalehan ho nia determinasaun politika atu ukun rasik a’an i kontra formas sira nebe ke la serbe ba ita nia Povo kik no kiak nia moris hanesan Povo no Nasaun iha nia fatin moris nia laran i mos tenke konsidera a’an katak nia mak tenke determina nia destinu no manda ninia a’an iha nia uma laran i la’os atu hakruk tan ba forsas politikas husi rai liur nebe ke mai atu ho intensaun a’at buka domina povos nasoens ba ikus mai bele fae ba grupus kikoan2 ba nune sira bele ukun no hanean hodi susu ita bokor no rai bokor nafatin konforme sira nia hakarak. Nune mak ita Povo Maubere no Timor Lorosae tomak hakribik klasses opresores no exploradores ninia hahalok hirak ne’e, i ita Povo tomak Timor Lorosae i liliu Povo Maubere sente a’an tuir ninia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no mos Nasaun Maubere iha Mundo ne’e nia klaran mak halibur Timor oan hotu2 nebe ke moris iha susar no terus nia laran, iha kolonialistas nia sistema ukun nia okos, amrik  hodi barani kanta Hino Revolusionario, “FOHO RAMELAU”  ho uniku objetivu genuinu no logiku ida nia kontestu, mak tenke liberta ita nia Povo sofre no terus nain Maubere no nia Rai doben Timor Lorosae husi kolonialistas no Neokolonialistas no nia Asu nurak sira nia forsa Politika. Militar, Ekonomika no Financeira mos kekuatan sira selu-seluk nia dominasaun okos iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran tomak nebe ema let no liur nia presensa iha ita nia Rai doben TL nia laran besik tinan hatus ha’at hitun nolu resin lima nia laran....Biarba nune ita Nain Maromak, ita nia Rai Lulik no Knua Lulik, nune mos ita nia Beyala, bisavo no avo nune mos to’o ita nia inan no aman, maun no alin, oan no fen kah lahin, feto, bin no nahan sira,subrinhos no primos sira, tios no rian sira, ran maluk no mane maluk sira, kamaradas no kompaneiros sira hotu, husi Lorosae to’o Lorotoba, husi Tasimane liu husi Raiklaran to’o Tasifeto, husi Pulu jaju liu husi Atauro to’o Oekusse Ambeno nebe sira hodi sakrifika sira nia isin no ran iha kolonialistas no invasores indonesias sira nia kekuatan politika no militar okos, konserteza katak sira nia Klamar no Espiritu iha ita Nain Maromak nia oin kah ma’on okos selalu memohon kpd TME ttg Keadilan, Kebenaran dan Kejujuran akan tersinar kembali di Bumi TL seperti Matahari sering terbit di Timur dan terbenam di Barat selama masa hidup kita Umat Manusia di seluruh Bumi ini...

Hodi plano inisial ne’e mak TMR konsegue kapta Povo nia konfiansa através de elemntos chaves ba massas populares nebe ke sira nia moris la simu atensaun no apoio tebtebes husi governo sira iha tinan besik sanulu resin rua liu ba kotuk to’o iha momentu nebe TMR kandidata nia a’an atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo kik no kiak Maubere, komo alternativu diak ba hases kah hadok elementso estranhos sira nebe ke hori uluk ukun ona ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere iha peridos hirak liu ba kotuk nebe sira nunka halo buat ida ba ita nia Povo nia moris diak nune sira bele moris hakmatek iha dame no domin tuir ita Nain Maromak nia hakarak ba ita hotu i liliu ba ita nia Povo kik no kiak Maubere susar no terus nain sira, maibe triste tebtebes hahalok diak hirak ne’e. Governantes sira nunka pratika no hatudu mai ba ita Povo kik no kiak, susar no terus nain Povo Maubere no Timor Lorosae nia oan tomak to’o oin loron ne’e...

Maibe TMR atu konsegue nia planu oan ne’e tenke fo’o fiar no hodi neon no laran metin ba Lideres massas populares sira nebe ke teme iha kotuk dadauk ba ne’e...Nune mos Massas Populares nia representantes mos hakarak garantia husi TMR ho komprimissu ida nebe ke tenke dada  massas populares nia atensaun katak buat nebe ke TMR hakarak ne’e tenke ho objectivu atu serve ita nia Povo kik no kiak Maubere no nia komponenetes nebe ke ita teme iha kotuk ba dadauk so bele hodi hanoin hanesan ne’e mak Massas Populares no nia representantes sira bele fo’o ninia apoio total no kompletu ba TMR ninia eskolha atu sai Presidente ba ita nia RDTL no ita nia Povo Maubere, maibe se hodi hanoin no hakark seluk karik TMR impossivel atu sai Presidente ita nia RDTL nia...

Nune mak molok hahu atu hala’o kampanhas ba eleisaun presidensial nia, massas populares nebe ke ita refere iha kotuk ne’e husu TMR ninia honestidade no ninia primazia politika nebe ke tenke hatud sai ba ita nia Povo kik no kiak Maubere katak nia oan ida naran MTR hakarak sai Presidente atu bele serbi hodi neon no laran ita nia Povo kik no kiak nia interesse tebes duni duke halo fali serbisu ema a’at no let sira iha ita nia sociedade Maubere nia laran...

Komo garantia ba Massas Populares atu bele deposita konfiansa ba TMR atu sai Presidente ba RDTL nia ba periodo 2012-2017, mak iha semana ida antes de karavana Kandidatu TMR sai ba hala’o nia kampanhas, TMR no nia komitiva liliu nia Fen no Oan sira oh nia a’an rasik, sira konsentra iha Tutugua-Laga, iha Quartel-General Sagrada Familia no Falintil i Veteranus Funun Nain sira no CPD-RDTL/FRETILIN MOVIMENTU nebe halo parte FORSAS ESPECIAIS FALINTIL nia mak naran BRIGADAS VERMELHAS, hotu2 halubur iha fatin nebe ke ita teme iha kotuk dadauk ne’e, i husi iha fatin ne’e, TMR halo Juramentu iha ita Nain Maromak nia ma’on okus i nune mos iha ita nia Saudosos Matebian sira nia restus mortais nebe ke horas ne’e dadauk sei halibur hamutuk iha fatin ne’e, nune mos iha ita nia Bandeira Lulik Nain tolu, Bnadeira FRETILIN, FALINTIL no RDTL nia nia ma’on okos no iha ita nia Representantes Massas Populares nia no ho massas populares husi diferentes eskaloens hotu2, husi kik no bo’ot, husi katuas no ferik, husi feto no mane, biberes no mauberes, aileba, aintanan, bolsu mamuk, hakfolik lipa no tais tuir Povo kik no kiak Maubere nia oin mak afoin ita nia alin no kamarada TMR halo Juramentu ho isin nakdedar hanesan be’e doko maibe ho lian los katak nia mai hodi haraek a’an iha Nain Maromak, Saudosos Matebian sira, Massas Populares no nia Representantes sira, Sagrada Familia, Asuwain Veteranus Falintil, Funu Nian sira, CPD-RDTL/Movimento Fretilin ho Falintil nia Forsas Especiais Brigadas Vermelhas, Povo Maubere tomak, Juventude Maubere, OPMT no OPTT, klasse studantil intelektual no serbisu nain, jornalistas no klasse kademikus sira, religiosos no lian nain tradisionais sira hotu2 hamutuk oh ita nia matadalan Fretilin nia oin hau, TMR jura katak hau hodi hanoin diak atu kandidata a’an iha tempu difisil ne’e nia laran atu bele sai Chefe Estadu Timor Lorosae nia ba nune hau bele ho hau nia kbit nebe husi imi nia tulun hotu ita hamutuk bele halo diak ba ita nia Povo kik no kiak nia moris ba diak atu nune bele hetan paz metin iha domin no dame tebtebes nia laran, tuir ita Nain Maromak nia hakarak maibe la’os hau atan nia.Nune mak hau dala ida tan hasai husi hau nia fuan no laran katak hau hakarak amrik iha imi hotu nia oin tanba imi nia susar no terus no imi nia matan ben no imi nia kole hodi isin no ran ba hodi liberta rai dobenida ne’e, imi sai fali hanesan penontong ba processu ida nebe ita hodi konkista ho ran no isin mak afoin ita liberta ita nia Rai doben TL no ita nia doben murak Povo Maubere. Maibe lamentavelmente ita nia ukun nain sira liliu maun bo’ot sira hanesan Xanana no Horta fo’o liu oportunidade ba ema seluk no let nebe ke hori uluk fan ita nia Rai no ita nia Povo ba ita nia inimigo RI no nia Forsas Armadas sira mak oin mai fali hanesan ita nia patraun i sira mak goza hela ho matan momos ita nia riku soi, husi Minarai no gás nia folin, hodi biloens no biloens Dolares Amerikanos ba sira nia intersse rasik do ke ba ita barak liu nebe ke hori uluk hodi sakrifika ita nia a’an ho sofrimentu barak nia okos hodi susar  no terus oin-oin mak ita afoin hetan ita nia ukun rasik a’an ne’e...Ne duni bahinra hau manan eleisoens e eleito ba Presidente ita nia RDTL nia, hau tenke kumpre duni planu nebe ke hau hateten sai ba imi hotu iha kompromissu ida ne’e nia laran”..Nune mos TMR sei hatutan tan,...”Se hau la halo tuir lianfuan sira nebe ke hau teme iha juramentu ida ne’e nia laran ba imi hotu nia oin i se hau halo fali ema seluk no let ninia serbisu hodi trai imi Timor oan tomak nebe ke sofre no terus ba Rai doben ida ne’e, berarti hau memang bosok ten bo’ot ida, i pior liu mak hau sai fali hanesan traidor bo’ot ida hanesan Judas Skariotas nebe ke nega  ita Nain Maromak Jesus  Cristo iha Fariseus, sacerdotes no skripas nia oin iha Jerusalem kapital Rai Santa Israel neba iha tinan 2000 liu ba kotuk ne’e”...

Iha presentes ba Juramentu nebe ke alin no kamarada TMR hala’o ho solenidade iha Sagrada Familia nia kompaund neba ne’e mak nia resultadu mai foti nia iha segunda rodada ba hodi eleito Presidente ba ita nia RDTL nia ne’e...

Maibe triste oituan mak bahinra alin no kamarada TMR sae tiha ba okupa kargu Presidente ita nia RDTL, malah nia la observa didiak i la halo tuir nia kumprimissu nebe halo espesifisaun hodi prioridades nebe dean katak bahinra nia sai Presidente tenke halo primeiro de tudo fo’o atensaun ba komponentes Funu Resistensia Nasional nia nebe sei moris i hodi halerik bebeik ba buat hotu2 ba sira nia moris hanesan Herois libertadores ba Patria Maubere i Mártires ba Revolusaun Povo Maubere nia nebe oin loron Rai doben Timor Lorosae hetan duni ukun rasik a’an, i nune mos ba ita nia Povo kik no kiak nia moris diak tanba besik tinan sanulu resin nia laran ne’e, ukun nain sira nebe ke ukun ita nia RDTL ita hare no akompnha ba sira nia ukun nia kbit no matenek mak buka halo KKN deit ba hodi habokur no hariku a’’an ho ita nia Riku Soi, husi Fundus Minarai no Gas nia ba sira nia a’an rasik, ba sira nia familia no sira nia belun mafiosos sira nebe ke gosta aproveita sira nia liras nia ma’on okos hodi buka atu halo susar no terus ita nafatin hodi hanean ita no susu ita bokor no rai bokor konforme sira nia gostus satanikus  i sira la presisa liu ita nia Povo kik no kiak Maubere no Funu Nain sira nia susar no terus to’o oin loron ne’e...
 

I agora hodi tinan foun ne’e alin TMR ninia hahalok ne’e hatudu mai ba ita hanesan fali “BONEKU” ida nebe ke nia maun Xanana aproveita hodi nia forsa konstitusional ba atu intimida fali ita nia kamaradas iha CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HO ITA NIA FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA BRIGADAS VERMELHAS NIA. Sadik oh liafuan oin2 tanba senhores palhaços sira iha CNRT mak oin loron atu buka sa’e fali ita Povo Maubere nia kabaz leten hodi tula sira nia xelim ba nune sira buka hodi halakun ita nia espiritu nasionalismu no patriotismu nebe ke berkokok metin iha ita nia neon no laran to’o mate hanesan ita Povo Maubere oan kik no kiak nia nebe ke barani halo funu hodi Restora ita nia Independensia nebe sira barak oin loron goza hela ne’e...

KAYRALA XANANA GUSMAUN,TAUR MATAN RUAK NO LERE ANAN TIMUR kuandu manda bokas hasoru ita nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTU HODI FORSAS ESPECIAIS FALINTIL NIA ASUWAINS BRIGADAS VERMELHAS NIA ne’e buat ida ke halo ita senti la dun furak, maibe se kamaradas, irmauns no kompaneiros nain tolu hakarak duni HURLELEN  kah harak katak Lere hodi FDTL no PNLT mai ataka ami, mak ami pronto hodi simu imi hodi ita hamaus malu deit hanesan imi halo ba Alfredo no Gastaun sira...Se ida ne’e mak imi hakarak entaun bele mai koko ba mak ita haré malu, resultadu sai diak kah lae, konforme imi nia politika be halo jogos kolonialistas no neokolonialistas ninia  hahalok foer no mesak iha markas mafias nia nebe oin loron halo foer Nasaun TL nia naran iha expectrum politiku internasional nia ne’e...

Alin TMR nia komprimissu nia laran laiha pontu kah virgula ida mak teme kona ba integrasaun Falintil Asuwain sira iha Organisasoens massas populares sira nebe ke ita teme iha leten ba dadauk ne’e, tanba alin TMR ninia kumoprimissu laran dean katak Asuwain Veteranus Falintil no Funu nain sira mak tenke fila fali ba ba kuarteis hodi hala’o nafatin nia missaun lulik atu defende Rai doben Timor Lorosae nia soberania no Povo Maubere nia dignidade no identidade hanesan Povo no nasaun iha Mundo ne’e nia laran...Tanba ukun nain sira salah halo definisaun kona ba Asuwain Falintil, Funu Nian Veteranus sira nia knar no missaun lulik atu defende Patria Timor Lorosae no Povo Maubere mak oin loron imi ukun nain sira hodi halai hanesan matan delek halo krisis barak iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ne’e...Portanto alin doben TMR presisa halo refleksaun oituan kona ba alin nia komprimissu nebe ke alin halo tuir Juramento Lulik iha Tutugua Laga nebe ne’e, mak afoin mai kanta fali hodi kantigas oin2 ba mai ami ho nia maun no alin, kamaradas no kompaneiros sira nia oin, se lae imi mehi demais iha loron manas nia okos ne’e...Se nune entaun la dun diak mai ba ita mak ne’e, tanba imi nia halimar demais ne’e loron ida ita sei rahun hotu mak ne’e, alin tenke kuidadu didiak ho ema a’’at sira nia jogos befoer nia atu soran ita mak ne’e...Tanba sira nia lema mak hodi fa’e ita ba hodi ukun ita atu nauk ita nia riku soi  ba hodi habokur no hariku a’an deit mak ne’e, maibe sira iha hanoin seluk atu halo buat ida diak ba ita Povo kik no kiak nia moris atu sai diak mak laek ona alin no kamarada...Kuidadu, hodi neon nain ho matan mos, hare nafatin ba o nia sorin no sorin se mak lolos ho nia inimigu no amigo i keta la’o hdi matan delek baku ulun tun sae i kua mai nia konsekuensias mak fo’o kesempatan ba ema let no seluk mai atu sobu tan ita nia unidade monolitika de prinsipios hanesan Povo Maubere no Frentistas sira nebe sai Manu Aman Tuba Rai Metin hodi Kokoroek nafatin iha ita nia Rai doben Timor Lorosae nia laran ba Mundo tomak ho ita nia dignidade no identidade hanesan Povo Maubere no Nasaun Timor Lorosae...

 

Imi nain tolu la barani hodi kaer no hatama ba kalabosu ema a’at sira nebe ke iha AMP hodi lohi, nauk no halo pratikas makas kona Korrupsaun, Konluiu no Neoptismu hirak ne’e, nebe nia resultadu Povo kik no kiak Maubere nia riku soi husi Minarai no Gas nia folin nauk hotu ba hodi hariku no habokur a’an i agora imi mai kanta kantigas desgarradas hanesan imi nia patraun milisias nia ulun hanesan Hercules Marçal kah ho se tan no se tan los deit nebe ke sira nia liman foer ho ita nia Povo nia ran i agora sira mai hodi kantigas mos oin2 atu halo lerek saida ba ita nia Nasaun soberanu ne’e...Teberai los ho se’e iha Indonesia neba? Se mak barani hanesan Suharto atu halo tan merdas hanesan hori uluk nia halo ba nia Povo rasik nune mos nia barani halo ba Povos kolonisadus sira iha Pulau sira selseluk...Se Indonesia buka atu halo politika nakar nia mak ita Povo Maubere sei barani defende tan ita nia soberania to’o mate, maibe atu tuir lekirauk sira be kriminosos no nauk ten be agora iha Indonesia neba mak laek ona...

I dala ruma ema lubuk ida be frustradus sira nia hahalok ne’e mak hodi  buka halo gosip antara Povo maun no alin rua nebe ke hori uluk hotu2 sofre no terus ba sistema ditadura no facistas no militaristas sira iha Nusantara no mos iha Timor Lorosae no iha Papua Barat kah Iryan Jaya mak oin loron ba ikus ne’e ita hare ho matan, rona ho tilun no kaer ho liman nafatin ne’e...

Lian bahasa indonesia katak “gretakan no gretakan” sira ne’e la halo ami Povo kik no kiak Maubere no ami nia liman kroat ASUWAIN FALINTIL nakdedar no tauk...

Pelo kontrariu, se Indonesia hakarak monu ba nia politika de nostalgia no saudosismu atu aventura fali ba ninia hahalok nebe ke sira pratika ba nia Povo no Povo sira seluk nebe ke sira kolonisa no aneksasi  iha tempu Suharto nia ne’e, entaun sira buka bé merak mak ne’e...

Tanba era agora ne’e, la’os hanesan era uluk nia, nebe Amerika sei dukun ditadores asiatikus sira i nune sira halo konforme sia nia hakarak, maibe oin loron TL ne’e Nasaun soberanu i independente ida i halo parte Nsaoens Unidas nia mak ne’e...

Ne’e dean katak Negara ida nebe ke halo parte ba UN nia ne’e, sira nia status nunka marka sira nia presensa mesak iha mundo ne’e, nune o hodi halo tun no halo sae atu buka halo buat ida ba nasaun ida seluk hodi nia status halo parte UN nia ne’e bele hamosu problema barak ba ho nia Nsaun no Povo nia moris ba ikus mai...

Se tan deit Hercules, Indonesia hakarak mai ataka tan TL ne’e kalah nia barani liu mak nia hakarak koko forsa hasoru Povo Maubere no Dunia karik???

Ita hare deit ba nasaun Yugoslavia oin loron Serbian mak amrik mesak ne’e. Nia estadus sira selseluk hotu2 memisahankan diri i to’o oin loron malah Mundo rekonese tan estadus livres i independentes sira i lori sira nia status hotu ba halo parte PBB nia...

 Irak halo invasaun ba Kweit, Mundo amrik i kondena Irak ho termos fortes no intimidatorios ba Irak dean katak lalika halo aventura demais ba sobu nasaun no estadu soberanu ida, se lae nia konsequencias sei mai terribel liu ba nasaun ida nebe ke hanesan invasor kah desestabilizador ba nasaun seluk ho status nasaun soberanu no independete.

Pois se nasaun ida nebe ke mak hodi teimosia buka  intromete nasaun soberanu ida nia moris no destinu ne nia konsekuensias sira sei sai bo’ot ba nasaun atakante no provokator sira nia a’an rasik. Nune mak kona ba Irak ne’e, Mundo hotu2 ambrik hasoru politika de hegemonia territorial husi Irak no nia liders sira i liliu mundo Europeu mak fo’o uluk resposta hodi tama ho forsa politika, ekonomika, financeira no militar hodi armamentu funu nia oin2, hodi kalibre oin2, hodi ribuan pesewat tempur sapu rata negara itu, maupun negara Yougoslavia to’o rata2 semua dua negara masih masing to’o oin loron la iha buta ida tan.

 Kasian imi agora mai kokotek tan iha FB Media Social ini, ho imi nia kantigas oin2 deit, tanpa gunanya sama sekali maun no alin maufeuk oan sira ne’e....

I dalan los ba imi mak ne’e. mau no alin maufeuk oan sira ne’e...Se hakarak fila fali mai ba Tanah moris nia entaun mai hodi kondisaun ida ne’e, se imi nia liman foer hodi ita nia Povo kik no kiak Maubere nia ran entaun mai ba hatan uluk Justisa lai mak afoin bele ba uma, mas tuir mai mos tenke ba husu deskulpa no perdaun ba ita nia Povo Maubere mak afoin bele ita simu malu ho laran luhak no kontente, maibe se imi sira sei hanoin ba imi nia aman bapak kabutasak sira entaun diak liu imi hela metin iha indonesia neba i lalika lakun tempu fila fali mai iha Rai doben TL nia laran tanba ninia konsequensias bele fo’o todan ba imi nia moris iha ikus mai...

Maibe se mak salah hodi ran ita nia Povo kik no kiak noda ba nia liman ne’e, diak liu mai ba hatan iha Justisa hodi husu deskulpa no perdaun ba imi nia salh i lalika mai fali hodi foti a’an to’o lalehan i buka tabele ba ukun nain imorais sira atu hatun fali imi nia maun no alin Povo Maubere nia oan sira be susar no terus nain tantanan sira ne’e, tanba imi lubuk ida ninia hahalok nebe ke ita Nain Maromak no ita nia Saudosos Matebian sira nia klamar mos ami fiar katak sira sei la fo’o fatin liu ba imi hirak nebe ke hodi ran inocente ita nia maun no alin, inan no feton, oan no aman, bin no feton nebe ke imi hodi moen2 amrik iha ema let no seluk nia sorin mai halakun sira nia vida i la iha rasaun ida ke bele justifika imi nia krimes no brutalidades sira mak ne’e...

UNIMIT no ISF nia presensa kuase tinan 7 iha itia Rai doben Timor Lorosae nia laran so serve interesses ukun nain sira i ukun nain sira ho Forsas Estrangeiras hamutuk hodi amor malu i nune ita Povo kik no kiak Maubere, Timor Lorosae nia oan kik no kiak sira tomak mak sofre konsekuensia liu ba forsas estrajeiras ninia presensa iha ita niai doben Timor Lorosae nia laran, Timor oan hotu2 hakribit no marginalisadu, laiha serbisu ba ita nia oan foin sae sira tanba kampus serbisu la iha liu. Osan barak husi fundu Minarai no Gas nia folin loron no kalan mak ukun nain sira ho forsas estranjeiras fo’o ba malu hodi hariku no habokur a’an enkuantu ita Povo kik no kiak Maubere moris hodi ruhin no kulit tantanan deit to’o mate...Forsas estranjeiras iha ita nia Rai doben TL nia laran halo buat barak mak salah  dala barak sira be dean katak Forsas be lori paz no amor mai ba ita Povo kik no kiak Maubere ne’e lori fali inimizade no iabilidade ba Povo nasaun ida ne’e, tanba UNMIT kah ISF sira ne’e iha ita nia rai sira nakar ten demais i viola mos lei no prinsipios UN nia hodi buka sai lanuten tantanan deit, nune mak kaer kareta hodi halai hanesan animal fuik i la kontrola nia a’an, nune mak dala barak oho ita nia oan sira kah inan aman sira kah, maluk no kompaneiros ira hodi mate saukati deit i laiha lian ida ke kona ba sira tanba sira mesak governu nia anak bua emas deit ne’e...

I nune Povo kik no kiak mak sorfre no terus nafatin, maibe ukun nain sira ho nia maluk husi klasse elite, facistas no paternalistas sira ne’e sempre buka atu moris diak deit hanesan lolos sanguessugas no parasitas iha ita Povo kik no kiak Maubere nia sociedade ni laran.

Informasaun recent kona ba Primeiro Ministro Xanana nia intensaun hodi husu efectivus husi GNR hatus lima husi Portugal mai i Forças Especiaismentu ida atu protege Xanana nia interesse, tanba CPD-RDTL / FRETILIN MOVIMENTO HO FORÇAS ESPECAIS HUSI FALINTIL, BRIGADAS VERMELHAS ne’e halo Xanana nia ulun moras i pois nia tauk mak FALINTIL – FDTL la fo’o apoio ba nia atu bele sobu Organisasaun Popular CPD-RDTL nebe ke ita teme iha leten dadauk ne’e...

Hafulak no Haksolok hodi ami nia hakoak bo’ot ba imi hotu mak ami hadomi no respeita ho neon no laran metin ba malu nafatin hanesan ita hotu Timor oan mesak...